Ordusu olmayan ölkənin qadın lideri NATO sammitində necə parladı ?

Ankarada keçirilən NATO Sammiti maraqlı insanlar və hadisələrlə  yadda qaldı. 

Sammitdə boy göstərənlərdən gənc və cazibədar xanım lider beynəlxalq səhnədə sözün əsl mənasında  parladı. Ağ kostyumu, inamlı duruşu və gənc yaşına rəğmən nümayiş etdirdiyi xarizması ilə İslandiyanın Baş naziri Kristrun Frostadottir  sammitin ən çox danışılan və diqqət çəkən simasına çevrildi.

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın onu rəsmi mərasimlə olduqca isti qarşılaması bir yana, ABŞ Prezidenti Donald Trampın protokolu kənara qoyaraq şəxsən podiumdan enib onun yanına getməsi və əlini sıxması sammitin ən böyük vizual hadisəsi idi.Rəsmi foto çəkilişləri zamanı Baş katib Mark Rutte ilə Ərdoğanın tam mərkəzində dayanan Kristrunun kadrları rəqəmsal mediada trendlərə oturdu. 

Frostadottirin görüntüləri TikTok və X (Twitter) platformalarında qısa müddətdə milyonlarla baxış topladı.

İstifadəçilər onu vaxtilə Finlandiyanı idarə edən Sanna Marin və Yeni Zelandiyanın keçmiş baş naziri Jasinda Ardern ilə müqayisə edərək, qlobal siyasətə yeni bir "liderlik estetikası"nın gəldiyini yazırlar.

Amma onun bu parıltısı təkcə vizual görüntüdən ibarət deyil. Necə deyərlər, "bapbalaca boyu var, dam dolusu toyu var".

36-38 yaşlarında  bu posta gələn Frostadottir, hazırda İslandiyada tam bir qadın rəhbərliyi erasını təmsil edir. Üç qadın partiya liderinin rəhbərlik etdiyi hökumət və qadın Prezident Halla Tomasdottir ilə ölkə gender bərabərliyində dünyaya liderlik edir. İki kiçik uşaq anası olan Frostadottir,  peşəkar  makroiqtisadçıdır. Siyasətdən əvvəl İslandiya Mərkəzi Bankında və aparıcı maliyyə institutlarında baş iqtisadçı kimi çalışıb. Məhz bu çəkisi onun sammitdəki çıxışlarına ciddi  intellektuallıq  qatdı; o, müdafiə xərclərinin artırılmasını məhz  "iqtisadi dayanıqlılıq və təhlükəsizlik balansı" ilə əlaqələndirərək əjdaha liderlərin rəğbətini qazandı.Frostadottirin ən böyük paradoksu və  geopolitik gücü elə təmsil etdiyi ölkənin unikal statusundadır.

İslandiya ordusu olmayan yeganə NATO üzvüdür, lakin 1949-cu ildən bu ittifaqın qurucularındandır. Bəli, İslandiyanın ordusu yoxdur, amma coğrafi mövqeyi (Arktika və Şimali Atlantika su yolları üzərində olması) o qədər stratejidir ki, 1949-cu ildə NATO qurularkən Alyans sırf bu mövqeyə görə ordusu olmayan bir ölkəni təsisçi üzv kimi qəbul etməyə razı olub.

Rusiya və Çinin Arktika regionundakı artan aktivliyində İslandiyanın tərkibindəki Keflavik bazası Şimali Atlantikanın təhlükəsizliyi üçün əvəzolunmaz "kilid daşı" rolunu oynayır.Gənc Baş nazir vəzifəyə gəldikdən sonra ölkə tarixində ilk dəfə rəsmi müdafiə siyasəti sənədini qəbul etdi, büdcəni artırdı və Ukraynaya birbaşa dəstək verdi.

O, İslandiyanın klassik "yumşaq güc"ünü rəsmi hərbi-siyasi təsirə çevirməyi bacardı.

Frostadottirin sammit öncəsi verdiyi "Hamımız birlikdə daha güclüyük" mesajı həm Vaşinqtona, həm də Ankaraya Şimalın təhlükəsizliyinin onlarsız müzakirə edilə bilməyəcəyinin qətiyyətli bəyanatı idi.

Yaxın illərdə qlobal səhnədə onun adını tez-tez eşidəcəyik. 

Jalə Rövşən