İnsulin müqaviməti necə formalaşır? Qarşısının alınması və idarəsi
İnsulin müqaviməti son illərdə ən çox rast gəlinən metabolik pozuntulardan biri hesab olunur.
TodayPress TV xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu vəziyyət zamanı orqanizmin hüceyrələri insulin hormonuna əvvəlki kimi həssas reaksiya vermir və nəticədə qanda qlükozanın səviyyəsini normal saxlamaq üçün mədəaltı vəzi daha çox insulin ifraz etməyə məcbur qalır.
Həkimlər bildirirlər ki, uzun müddət davam edən insulin müqaviməti zamanla qan şəkərinin yüksəlməsinə səbəb ola və 2-ci tip diabet, ürək-damar xəstəlikləri, piylənmə, qaraciyərin piylənməsi kimi sağlamlıq problemlərinin inkişaf riskini artıra bilər.
İnsulin müqavimətinin yaranmasına müxtəlif amillər təsir göstərir. Artıq çəki, xüsusilə qarın nahiyəsində yağ toplanması, fiziki hərəkətsizlik, yüksək kalorili və emal olunmuş qidalarla zəngin qidalanma, genetik meyillilik, xroniki stress və yuxu çatışmazlığı əsas risk faktorları arasında göstərilir.
Bu vəziyyət erkən mərhələlərdə hər zaman aydın simptomlarla özünü göstərməyə bilər. Lakin bəzi insanlarda tez yorulma, yeməkdən sonra yuxululuq, tez-tez aclıq hissi, çəkinin, xüsusilə bel ətrafının artması, diqqətin cəmlənməsində çətinlik və dərinin bəzi nahiyələrinin, xüsusən boyun və qoltuqaltının tündləşməsi müşahidə oluna bilər. Bununla belə, bu əlamətlər yalnız insulin müqavimətinə xas deyil və digər səbəblərlə də əlaqəli ola bilər.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, insulin müqavimətinin diaqnozu yalnız simptomlara əsasən qoyulmur. Həkim müayinəsi, laborator analizlər və ümumi sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsi düzgün diaqnoz üçün vacib hesab edilir.
İnsulin müqavimətinin idarə olunmasında həyat tərzinin dəyişdirilməsi əsas rol oynayır. Balanslı qidalanma, tərəvəz, tam taxıl məhsulları və liflə zəngin qidaların üstünlük təşkil etdiyi pəhriz, müntəzəm fiziki aktivlik, sağlam bədən çəkisinin qorunması və kifayət qədər yuxu insulinə həssaslığın yaxşılaşmasına kömək edə bilər. Siqaret istifadəsinin dayandırılması və stressin idarə olunması da ümumi metabolik sağlamlığa müsbət təsir göstərən amillər sırasındadır.
Həkimlər qeyd edirlər ki, bəzi hallarda həyat tərzi dəyişiklikləri kifayət etmədikdə dərman müalicəsi də təyin oluna bilər. Lakin bu preparatlar yalnız həkim nəzarəti altında istifadə edilməlidir.
Mütəxəssislərin fikrincə, insulin müqavimətinin erkən aşkarlanması və risk faktorlarının vaxtında aradan qaldırılması gələcəkdə ciddi fəsadların qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Buna görə də risk qrupuna daxil olan şəxslərə mütəmadi tibbi müayinədən keçmək və sağlam həyat tərzinə üstünlük vermək tövsiyə olunur.
Türkan İsgəndərli
