İran Azərbaycanda millətçiliyi gücləndirməyə çalışır - XAİN PLAN - VİDEO

İran Azərbaycanda millətçiliyi gücləndirməyə çalışır - XAİN PLAN - VİDEO
03.07.2026 13:29 Təhlil

Son vaxtlar İran mediasında və beyin mərkəzlərində Azərbaycana qarşı təzyiqlərin artması təsadüfi deyil. Bunun arxasında Tehranın bəzi planları və regionda dəyişən vəziyyət dayanır.

Rəsmi rəqəmlər gizlədilsə də, beynəlxalq araşdırmalar və hətta İranın keçmiş rəsmilərinin etirafları göstərir ki, İran əhalisinin təxminən 30-40 faizini türklər təşkil edir. Bu, Azərbaycan əhalisindən 2-3 dəfə çoxdur. 2020-ci il Qarabağ Zəfərindən sonra Azərbaycanın güclənməsi İran hakimiyyətini narahat edir. Onlar qorxurlar ki, Şimali Azərbaycanın inkişafı Cənubi Azərbaycandakı soydaşlarımızın milli şüurunu oyada bilər.

Bu qorxunu boğmaq üçün İran tərəfi Azərbaycana qarşı üç əsas mövzuda ideoloji hücum edir:

Tarixi saxtalaşdırmaq: İddia edirlər ki, "Azərbaycan" adı tarixən ancaq Arazdan cənuba aid olub, Şimali Azərbaycan isə bu adı 1918-ci ildə siyasi məqsədlə alıb.

"Azəri" yalanı: İrandakı türklərin etnik kimliyini danırlar. Deyirlər ki, onlar əslində türk deyil, sadəcə sonradan türkcə danışmağa başlamış farslardır.

Milli hissləri təhqir etmək: Dövlət nəzarətindəki mediada türkləri aşağılayan karikaturalar və verilişlər yayımlayaraq süni şəkildə qıcıq yaradırlar.

İran strateqləri yaxşı bilirlər ki, xalqın dilinə və kimliyinə toxunanda cəmiyyətdə sərt reaksiyalar yaranır. Onların məqsədi də məhz budur. Bizdən emosional və radikal cavablar gələn kimi, Tehran bunu dünyaya "Azərbaycandan gələn təhlükə" kimi təqdim edir. Beləcə, gələcəkdə Azərbaycana qarşı atacağı hər hansı addımlara öz aləmində qanuni bəhanə qazanır.

Bunun ən aydın sübutu, İranın Araz boyu keçirdiyi irimiqyaslı hərbi təlimlər oldu. Onlar bu təlimləri daxili auditoriyaya "Azərbaycanın təhdidlərinə cavab" kimi sırıdılar.

İranlı dairələrin  başqa bir iddiası odur ki, tarixdə bütün rəsmi sənədlər və nikah qeydləri fars dilində olub, deməli, bu torpaqlar farslarındır. Lakin orta əsrlərdə Səfəvilər, Səlcuqlular kimi türk dövlətlərində fars dilinin yazı dili olması sadəcə dövrün diplomatiya ənənəsi idi. Eynilə orta əsrlər Avropasında ingilislərin və almanların bütün dövlət sənədlərini latınca yazmasının onları romalı etmədiyi kimi.

İslam Respublikasının Ermənistanla yaxınlığı və Qafanda konsulluq açması İslam dünyasında böyük tənqidə səbəb oldu. Bu tənqidlərdən qaçmaq üçün İran ekspertləri mövzunu dəyişirlər. İddia edirlər ki, Azərbaycan İsrail və Türkiyə ilə birləşib İranın sərhədlərini dəyişmək istəyir. Bizim verdiyimiz hər bir emosional reaksiya bu yalanı İran daxilində daha inandırıcı edir.

Bu, tələdir. Ayıq-sayıq olmaq lazımdır.

İranın Azərbaycana qarşı apardığı aqressiv və qıcıqlandırıcı ideoloji siyasətin məqsədi Azərbaycan cəmiyyətində emosional və radikal millətçi reaksiyalar yaratmaqdır.

Həmin reaksiyaları zamanla hüquq və təhlükəsizlik müstəvisində özünə qarşı təhdid kimi təqdim etmək niyyəti olduğu görünür. Gələcəkdə iqtisadi, diplomatik, kiber və ya hərbi təzyiq addımlarına hüquqi və siyasi zəmin yaratmağa çalışdıqları açıq-aydın ortadadır. 

Jalə Rövşən

XƏBƏR LENTİ
17 AVQUST 2026
Şəmkirdə ağır qəza: Ölənlər var 18:18 28 yaşlı gənc Bakıda faciəvi şəkildə öldü 18:56 3 rusiyalı Azərbaycan tərəfindən təcili axtarışa verildi 18:47 Sakinlərə ŞAD XƏBƏR! Xocasəndə su problemi həll olundu 18:30 Sürücülərin DİQQƏTİNƏ! Bu küçələr bağlanacaq 18:23 Moskva Londona sərt xəbərdarlıq etdi: “Bunun nəticələri olacaq!” 18:14 Hörmüzdən gəmilərin keçidi sərbəst olmalıdır - Ərdoğan 17:44 General-mayor Abbasəli Novruzov dəfn olundu - FOTO 17:21 İnfantinonun dördüncü müddəti sual altında: FIFA-ya rəsmi müraciət 17:35 Beynəlxalq axtarışda olan şəxs Qazaxıstandan Azərbaycana gətirildi 17:06 “Qarabağ”a “Tvente” oyunu öncəsi zərbə: Cəfərquliyev zədələndi 17:03 Bu tarixdən şagirdlərin elektron yerdəyişməsi başlayır 16:54 Tramp: “İran ağ bayraq qaldırmalıdır” 16:21 TƏBİB-də iki vəzifəli şəxs işdən çıxarıldı - YENİ TƏYİNATLAR - FOTO 16:29 Fariz Əzizova AAYDA-da yüksək vəzifə verildi 16:25 Fernandes üçün transfer savaşı davam edir: “Siti” geri addım atmadı 16:11 Kolleclərə qəbul olunanların qeydiyyatına başlanılır 13:41 Kriştianu Ronaldodan karyera sonrası həyat etirafı: “Gələcəyim planlaşdırılıb” 15:54 Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlandı 15:37 "Tour de France" qəzası Vingeqoru mövsümü vaxtından əvvəl bitirməyə məcbur etdi 15:39 İstanbul hava limanı yenə rekord qırdı – 290 mindən çox sərnişin... 14:28 General rütbəsi alan sərhədçilər... - Dosye 15:10 “Barselona” əfsanəsi Buskets məşqçi kimi kluba qayıtdı 14:57 Bakının mərkəzində meydana Ukrayna şairi və yazıçısının adı verildi 14:36 Futbol dünyasını sarsıdan hadisə: “Kalyari”nin gənc hücumçusu reanimasiyada 14:48 Bütün Xəbərlər