Təki pul olsun, evdə saxlayaq - Banklar niyə belə edir?

Son hadisələr fonunda bank sistemlərində baş verən texniki problem cəmiyyətdə həm kibertəhlükəsizlik, həm də banklara etimad məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Bəzi şəxslər bunu yüksək ixtisaslı İT mütəxəssislərinin çatışmazlığı və bankların texnoloji hazırlığı ilə əlaqələndirirlər. Rəsmi açıqlamada hadisənin texniki nasazlıqdan qaynaqlandığı bildirilsə də, bu vəziyyət bankların kibertəhlükəsizlik imkanları ilə bağlı sualları aktuallaşdırıb.

Mövzu ilə bağlı İKT üzrə ekspert Vüsal Məmmədzadə TodayPress TV-yə danışıb.

Ekspertin fikirlərinə görə, təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünyada bankların elektron ödəniş sistemləri olduqca mürəkkəb texnoloji infrastruktur üzərində qurulub. Bu səbəbdən bəzən kiçik bir proqram xətası, uğursuz sistem yenilənməsi və ya texniki nasazlıq belə genişmiqyaslı problemlərə səbəb ola bilir.

Belə hallarda ilk ehtimal kimi adətən kiberhücumlar gündəmə gəlir. Lakin ötən gün baş verən hadisənin xarakteri və yayılan rəsmi açıqlamalar bunun kibermüdaxilə deyil, texniki nasazlıq olduğunu göstərir.

Vüsal Məmmədzadə, həmçinin bildirib ki, bu cür problemlər adətən prosessinq mərkəzinin və ya bankın texniki infrastrukturunda yaranan nasazlıqlardan qaynaqlanır. Serverlərdə yaranan problemlər, proqram təminatının yenilənməsi zamanı baş verən xətalar, məlumat bazalarının sinxronizasiya pozuntuları və ya sistemin yüksək yüklənməsi nəticəsində vəsaitlərin təkrar silinməsi kimi hallarla qarşılaşmaq mümkündür. Belə vəziyyətlərdə səhv əməliyyatların qarşısını almaq və sistemin sabit fəaliyyətini bərpa etmək üçün banklar müvəqqəti olaraq mobil tətbiqlərə girişi və bəzi əməliyyatları məhdudlaşdıra bilirlər.

Onun sözlərinə görə, texniki nasazlıq aradan qaldırıldıqdan sonra sistem əməliyyatları avtomatik şəkildə uzlaşdırılır, təkrar silinən vəsaitlər geri qaytarılır və hesab balansları düzgün vəziyyətə gətirilir. Bu hadisə ilə bağlı da rəsmi açıqlamaya əsasən, söhbət kiberhücumdan deyil, texniki nasazlıqdan gedir.

Xanım Musayeva