İran Azərbaycanda millətçiliyi gücləndirməyə çalışır - XAİN PLAN - VİDEO

İran Azərbaycanda millətçiliyi gücləndirməyə çalışır - XAİN PLAN - VİDEO
03.07.2026 13:29 Təhlil

Son vaxtlar İran mediasında və beyin mərkəzlərində Azərbaycana qarşı təzyiqlərin artması təsadüfi deyil. Bunun arxasında Tehranın bəzi planları və regionda dəyişən vəziyyət dayanır.

Rəsmi rəqəmlər gizlədilsə də, beynəlxalq araşdırmalar və hətta İranın keçmiş rəsmilərinin etirafları göstərir ki, İran əhalisinin təxminən 30-40 faizini türklər təşkil edir. Bu, Azərbaycan əhalisindən 2-3 dəfə çoxdur. 2020-ci il Qarabağ Zəfərindən sonra Azərbaycanın güclənməsi İran hakimiyyətini narahat edir. Onlar qorxurlar ki, Şimali Azərbaycanın inkişafı Cənubi Azərbaycandakı soydaşlarımızın milli şüurunu oyada bilər.

Bu qorxunu boğmaq üçün İran tərəfi Azərbaycana qarşı üç əsas mövzuda ideoloji hücum edir:

Tarixi saxtalaşdırmaq: İddia edirlər ki, "Azərbaycan" adı tarixən ancaq Arazdan cənuba aid olub, Şimali Azərbaycan isə bu adı 1918-ci ildə siyasi məqsədlə alıb.

"Azəri" yalanı: İrandakı türklərin etnik kimliyini danırlar. Deyirlər ki, onlar əslində türk deyil, sadəcə sonradan türkcə danışmağa başlamış farslardır.

Milli hissləri təhqir etmək: Dövlət nəzarətindəki mediada türkləri aşağılayan karikaturalar və verilişlər yayımlayaraq süni şəkildə qıcıq yaradırlar.

İran strateqləri yaxşı bilirlər ki, xalqın dilinə və kimliyinə toxunanda cəmiyyətdə sərt reaksiyalar yaranır. Onların məqsədi də məhz budur. Bizdən emosional və radikal cavablar gələn kimi, Tehran bunu dünyaya "Azərbaycandan gələn təhlükə" kimi təqdim edir. Beləcə, gələcəkdə Azərbaycana qarşı atacağı hər hansı addımlara öz aləmində qanuni bəhanə qazanır.

Bunun ən aydın sübutu, İranın Araz boyu keçirdiyi irimiqyaslı hərbi təlimlər oldu. Onlar bu təlimləri daxili auditoriyaya "Azərbaycanın təhdidlərinə cavab" kimi sırıdılar.

İranlı dairələrin  başqa bir iddiası odur ki, tarixdə bütün rəsmi sənədlər və nikah qeydləri fars dilində olub, deməli, bu torpaqlar farslarındır. Lakin orta əsrlərdə Səfəvilər, Səlcuqlular kimi türk dövlətlərində fars dilinin yazı dili olması sadəcə dövrün diplomatiya ənənəsi idi. Eynilə orta əsrlər Avropasında ingilislərin və almanların bütün dövlət sənədlərini latınca yazmasının onları romalı etmədiyi kimi.

İslam Respublikasının Ermənistanla yaxınlığı və Qafanda konsulluq açması İslam dünyasında böyük tənqidə səbəb oldu. Bu tənqidlərdən qaçmaq üçün İran ekspertləri mövzunu dəyişirlər. İddia edirlər ki, Azərbaycan İsrail və Türkiyə ilə birləşib İranın sərhədlərini dəyişmək istəyir. Bizim verdiyimiz hər bir emosional reaksiya bu yalanı İran daxilində daha inandırıcı edir.

Bu, tələdir. Ayıq-sayıq olmaq lazımdır.

İranın Azərbaycana qarşı apardığı aqressiv və qıcıqlandırıcı ideoloji siyasətin məqsədi Azərbaycan cəmiyyətində emosional və radikal millətçi reaksiyalar yaratmaqdır.

Həmin reaksiyaları zamanla hüquq və təhlükəsizlik müstəvisində özünə qarşı təhdid kimi təqdim etmək niyyəti olduğu görünür. Gələcəkdə iqtisadi, diplomatik, kiber və ya hərbi təzyiq addımlarına hüquqi və siyasi zəmin yaratmağa çalışdıqları açıq-aydın ortadadır. 

Jalə Rövşən

XƏBƏR LENTİ
20 AVQUST 2026
Banqladeşdə yeni prezident seçildi 16:53 Ben Qurion Hava Limanı iflic oldu: 107 min sərnişin təhlükə qarşısında 16:24 Bratislavada Azərbaycan fırtınası: iki qadın güləşçimiz yarımfinala çıxdı! 17:08 Hövsandakı "Araz" marketlərdə kartla ödəniş dayandı, sakinlər kassada qaldı 16:52 NBA çempionundan Dubaya böyük dəstək: Tristan Tompson klubun siması oldu! 16:45 Türkiyədən Netanyahunun təhdidlərinə sərt cavab: “Onun oyunlarını puça çıxaracağıq” 16:11 Fernando Alonso üçün yeni dövr başlayır? “Aston Martin”dən mühüm addım 16:04 İran Kaliforniyanı öz ərazisi elan etdi 15:49 “Real Madrid” hamını geridə qoydu – milyardlıq klubların siyahısı 15:42 UKMTO təcili məlumat yaydı: Yəmən sahillərində tanker ələ keçirildi 15:40 Ukraynaya ayrılan milyardlar haradadır? "Mossad"ın keçmiş zabitinə xüsusi tapşırıq 15:31 Rusiyalı tennisçiyə Azərbaycan və digər ölkələrdən təmsilçilik təklif olunub 15:20 İstanbulda tramvay relsdən çıxdı 14:53 “Qalatasaray” Batrakov üçün hərəkətə keçdi – 25 milyon avroluq transfer 14:34 Tacikistan Rusiyadan üz döndərib İrana yönəldi 14:21 İran ABŞ-yə xəbərdarlıq etdi: “Bu dəfə daha güclü silahlardan istifadə edəcəyik” 13:53 Şimali Koreya Yapon dənizinə 10 ballistik raket atdı 13:48 Kolumbiyada fövqəladə vəziyyət elan edildi 12:47 Beyin şişlərinə qarşı yeni silah - Kəllədə gizli immun mexanizm aşkarlandı 12:39 “Sabah”ın Simiçi Çempionlar Liqasında tarixə düşdü 13:42 Cənubi Koreya Arktika üzərindən Avropaya gedir: Yeni marşrut sınaqdan keçiriləcək 12:52 “Tottenhem”dən “Mançester Siti”yə böyük hücum planı: iki ulduz hədəfdə 13:24 Samvel Karapetyandan Paşinyana sərt çağırış: “Vətəndaşlıqdan imtina etsin!” 13:04 Paşinyan: "Ermənistan Azərbaycanla sülhü rəsmiləşdirəcək" 13:11 Sabah Bakıda 32, rayonlarda 36 dərəcə isti olacaq 12:48 Bütün Xəbərlər