Ukraynanı işğal etməmişik axı, xüsusi əməliyyat idi...- Rusiyanın inanılmaz dəyişimi
Rusiya-Ukrayna müharibəsi qlobal miqyasda böyük informasiya və narrativlər savaşı müstəvisində davam edir.
Beynəlxalq birliyin, BMT-nin və müstəqil analitik mərkəzlərin baş verən hadisələri suveren bir ölkənin sərhədlərinin kobud şəkildə pozulması və açıq işğal aktı kimi tanıdığı bir vaxtda, Rusiya xarici siyasətinin rəhbərlərinin, xüsusən də Sergey Lavrovun son bəyanatı Kremlin tam fərqli bir paralel xətt üzərində israr etdiyini deyir.
Lavrovun "Biz Ukraynanı işğal etmədik, xüsusi hərbi əməliyyat elan etdik. Çünki Qərb bizə, bütün Rusiya dünyasına müharibə elan etdi və bizim artıq başqa çıxış yolumuz qalmadı" iddiası Rusiyanın apardığı hərbi kampaniyanın əsas ideoloji dayağıdır.
Rusiya rəhbərliyi beynəlxalq hüquq qarşısında təcavüzkar dövlət statusundan qaçmaq və öz addımlarını qanuniləşdirmək üçün xarici siyasətdə sınanmış bir psixoloji standarta — özünü qurban rolunda təqdim etmək taktikasına əl atır.
Kreml "Mühasirəyə alınmış qala" sindromuna tutulub. Ölkənin çırpınışları beynəlxalq hüquq müstəvisində müharibə və işğal faktının rəsmən qəbul edilməsi təcavüzkar tərəfə ağır sanksiyalar, təzminat öhdəlikləri və hərbi cinayətlər üzrə tribunal məsuliyyəti yüklənməsi faktından qaçmağa hesablanıb.
Moskva bu aktorları qlobal mənəvi yükü azaltmaq və beynəlxalq ictimaiyyətin rəyini bulandıraraq prosesi lokal təhlükəsizlik tədbiri kimi sırımaq üçün süzgəc rolunda istifadə edir.
Münaqişə regional çərçivədən çıxarılaraq unikal bir Avrasiya sivilizasiyasının mövcudluq savaşı kimi qələmə verilir. Bu xətt daxildə iqtisadi çətinliklərin və cəbhədəki itkilərin gətirdiyi sosial gərginliyi yatırmaq üçün effektiv alətdir.
Rus cəmiyyətinə mesaj verilir ki, dövlət hücum etmir, əksinə, öz kimliyini və gələcəyini kollektiv Qərbə qarşı müdafiə edir.
Ortada müharibəni Ukrayna ilə toqquşma yox, Qərb imperializminə və neomüstəmləkəçiliyə qarşı bir ədalət savaşı kimi təqdim edib çətin vəziyyətdə olan xalqdan rəğbət qazanmaq məqsədi var.
Qurban psixologiyasının arxasında dərin travmalar dayanır. Rusiya diplomatiyası müasir geosiyasi prosesləri əsaslandırmaq üçün tarixi tez-tez təhrif edir; Napoleon və ya Hitler yürüşlərinin yaratdığı tarixi yaddaş bu gün Ukraynadakı hadisələrə layihələndirilir. NATO-nun şərqə doğru genişlənməsi isə bu narrativin müasir təməl daşıdır.
Rusiya özünün hərbi ekspansiyasını Qərbin onun təhlükəsizlik maraqlarını heçə saymasına və onu küncə sıxışdırmasına verilən məcburi, qaçılmaz reaksiyalar zənciri kimi təqdim edir və Lavrovun "başqa çıxış yolumuz qalmadı" ifadəsini məhz bu məntiq qidalandırır.
Rusiya diplomatiyası suveren bir dövlətin torpaqlarının zəbt edilməsi reallığını amıq-aşkar manipulyasiya ilə ört-basdır etməyə çalışır.
Belə yanaşma Kremlə həm ölkə daxilində cəmiyyəti səfərbər etməyə mənəvi don geyindirməyə, həm də beynəlxalq arenada diplomatik manevr sahəsini qoruyub saxlamağa imkan verir.
Mənzərə ortadadır. Hər kəs prosesin niyə başladığını, necə başladığını bilir. Hücum edən tərəfin "qurban" maskası taxması real mənzərəni dəyişmir və beynəlxalq hüquqi məsuliyyəti ortadan qaldıra bilməz.
Jalə Rövşən
