Cənubi Qafqaz sülhün bir addımlığında: İran nədən narahatdır? - SİRRLƏR AÇILDI

"İran XİN-in mətbuat katibi İsmayıl Bəqainin Azərbaycanda həbsdə olan İran vətəndaşları ilə bağlı iddialarının arxasında dayanan reallıq ondan ibarətdir ki, İran tərəfi bu dəfə Azərbaycana fərqli bir bəhanə ilə təsir etməyə çalışır və bir növ rəsmi Bakı üzərində təzyiq siyasəti həyata keçirmək niyyətindədir".

Siyasi şərhçi Həşim Səhrablı bunu TodayPress TV-yə açıqlamasında deyib. 

Ekspert Bəqainin açıqlamasını Azərbaycan və Ermənistan arasında aparılan danışıqlarla əlaqələndirib:

"Məsələ bundadır ki, bir müddət əvvəl Azərbaycan və Ermənistan rəhbərləri üçüncü tərəf olmadan, ikitərəfli formatda görüş keçirdilər və məlum oldu ki, Cənubi Qafqazda, xüsusilə də Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh quruculuğu istiqamətində həqiqi bir niyyət formalaşıb. Çünki sülhün əldə olunması, təkcə uzun illər davam edən münaqişəyə son qoymaqla kifayətlənmir, həm də gələcəyə hesablanan, xüsusilə tranzit layihələrinin əsas keçid nöqtəsi olacaq Zəngəzur dəhlizinin açılması istiqamətində ciddi bir razılaşmanın əldə olunmasına yol aça bilər. Zəngəzur dəhlizi məsələsində ən çox narahat olan tərəf isə hər zaman İran olub. Çünki rəsmi Tehran hesab edir ki, bu layihə Azərbaycanın bölgədəki mövqeyini gücləndirə və onu daha qüdrətli bir dövlətə çevirə bilər. Bu isə İranın milli maraqlarına uyğun deyil".

Analitik Rusiya tərəfinin də narahatlığını izah edib. O bildirib ki, Rusiya Zəngəzur dəhlizinin yalnız öz nəzarəti altında açılmasına tərəfdardır. İndi isə İran və Rusiyanın bir-birinə daha çox möhtac qaldığı, hər iki dövlətin davamlı olaraq zərbələr aldığı bir şəraitdə bu ölkələr tərəfindən Azərbaycana qarşı atılan növbəti antiazərbaycan addımlarının şahidi oluruq.

"Azərbaycan və Ermənistan tərəflərinin ABŞ-dəki görüşü ilə bağlı məlumatların yayılmasından dərhal sonra İran tərəfindən belə bir açıqlamanın verilməsi də göstərir ki, rəsmi Tehran bir daha sülh prosesini pozmağa və bu prosesi öz maraqlarına uyğun şəkildə yönləndirməyə çalışır. Rusiyanın adı İranla birgə hallanır, çünki Cənubi Qafqazda baş verən bu reallıqları artıq nə Rusiya, nə də İran təkbaşına dəyişə bilməyəcəyini anlayır. Ehtimal etmək olar ki, bu iki dövlət koordinasiyalı şəkildə Cənubi Qafqaza müdaxilə etməyə və əllərində qalan az sayda təsir rıçaqlarını birlikdə istifadə etməklə mövcud vəziyyəti dəyişməyə cəhd göstərəcəklər”.

Siyasətçi bu məsələnin dövlətlərarası münasibətlərə təsirindən də bəhs edib:

"Bu isə Azərbaycan-İran münasibətlərində yeni bir çatın yaranmasına səbəb ola bilər. İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın hakimiyyətə gəlişindən sonra və onun atdığı müsbət addımlar nəticəsində tərəflər arasındakı münasibətlərdə müəyyən yumşalma və inkişaf meyli müşahidə olunurdu. Lakin İranda SEPAH-a bağlı güc mərkəzlərinin pozucu fəaliyyəti hələ də bu münasibətlər üçün ciddi bir təhdid olaraq qalır. Bu təhdid istənilən anda yenidən alovlana bilər və İran rəhbərliyinin xoşməramlı niyyətlərinə baxmayaraq, antiazərbaycan fəaliyyətlərinə start verilə bilər. Bu səbəbdən, Azərbaycan tərəfi təmkinli və ehtiyatlı olmalıdır".

Qeyd edək ki, Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ayxan Hacızadə iranlı həmkarı İsmayıl Bəqainin Azərbaycanda həbsdə olan İran vətəndaşları ilə bağlı iddialarına münasibət bildirərkən deyib ki, Bəqainin guya Azərbaycanda İran əsilli məhbuslarla pis rəftar edilməsi ilə bağlı iddialarının heç bir əsası yoxdur.

Ayxan Hacızadənin sözlərinə görə, “Konsulluq əlaqələri haqqında” 1963-cü il tarixli Vyana Konvensiyasının müddəalarına uyğun olaraq, Azərbaycanda saxlanılan və həbs edilən bütün İran İslam Respublikası vətəndaşları haqqında məlumatlar İran tərəfinə rəsmi qaydada təqdim edilib.

Qiymət Mahir