Bir meymun, MİLYON BAXIŞ: IKEA “Panç”dan nə qazandı?
Sosial mediada “Panç” adlı balaca meymunun narıncı kuklası ilə bağlı yayılan görüntülər qısa zamanda məşhurlaşıb.
Bundan sonra İsveç mebel nəhəngi IKEA-nın həmin kuklanı 17 avroya satışa çıxarması və məhsulun sürətlə satılması marketinq müzakirələrinə səbəb olub.
Marketoloq Saday Əlverdiyev mövzu ilə bağlı TodayPress TV-yə danışarkən bildirib ki, bu addım klassik “real-time” marketinq nümunəsidir:
"Bu, IKEA-nın tətbiq etdiyi "real-time" marketinq strategiyasıdır. Yəni gündəmdə baş verən hər hansı hadisəyə anında marketinq alətləri ilə reaksiya verməkdir. Əslində bu, birbaşa marketinq strategiyasından daha çox satışın optimallaşdırılmasıdır. Yəni satışa operativ reaksiya verməkdir".
MÜSBƏT VƏ MƏNFİ TƏRƏFLƏR
Onun sözlərinə görə, bu yanaşmanın həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri var.
Ekspert hesab edir ki, "real-time" marketinq markanın çevikliyini nümayiş etdirir:
"Müsbət tərəfi odur ki, “real-time” marketinq markanın hadisələrə anında reaksiya verməsini, gündəmi izlədiyini, operativ və cəmiyyətə yaxın olduğunu göstərir. Bu da auditoriya ilə isti münasibət yaradır. Bu cür strategiya emosiyalar üzərindən satışa çevrilmə imkanı yaradır. Anlıq satışa çevrilmə imkanı verir və insanların emosiyalarına toxunaraq real vaxtda gəlir əldə etməsinə şərait yaradır".
Marketoloq vurğulayıb ki, burada emosional marketinq elementi də mühüm rol oynayır:
"Digər müsbət tərəfi isə onun insanların arzularını markaya yaxınlaşdırmasıdır. Buna emosional marketinq deyilir. Emosional marketinq "storytelling"in, yəni hekayə əsaslı marketinqin tərkib hissəsidir. Çünki insanlar hekayəsi olan məhsulları almağa daha meyilli olurlar. İstər oyuncaq, istər geyim, istərsə də istifadə etdiyiniz hər hansı marka arxasında hekayə olduqda daha dəyərli görünür".
Mütəxəssis bu tip addımların riskli tərəflərinin də olduğunu deyib:
"Birinci mənfi tərəf odur ki, heyvansevərlər tərəfindən həmin meymunun həssas vəziyyətindən istifadə edilməsi markanın fürsətçi davranışı kimi qiymətləndirilə və mənfi reaksiya doğura bilər. İkincisi, mənəvi hisslərin və ya heyvan üzərindən emosiyaların monetizasiyası insanlarda kəskin emosional reaksiya yarada bilər.”
"BOOM" EFFEKTİ
Ekspert əlavə edib ki, bu cür strategiyalar adətən qısamüddətli effekt verir:
"Bu tip hadisələr "boom" marketinq effekti yaradır. Anlıq satış və anlıq gəlir gətirir. Lakin bu, uzunmüddətli deyil. Real-time baş verir və qısamüddətli effekt verir. Bu da növbəti neqativ məqamdır. Belə hallarda yanaşma son dərəcə həssas qurulmalıdır. Çünki bu, tam mənada biznes strategiyası deyil, daha çox satışın optimallaşdırılması prosesidir. Ona görə də yanaşma elə olmalıdır ki, insanların emosiyalarına həssas şəkildə toxunsun və markaya qarşı mənfi fikir formalaşdırmasın. Əgər məhsul artıq IKEA-nın məhsul portfelində mövcud idisə, bu reaksiya sadəcə onun satışını ön plana çıxarır və artıq strategiyanın tərkib hissəsinə çevrilir".
STRATEJİ RİSK
Saday Əlverdiyev qeyd edib ki, əgər məhsul portfeldə yox idisə və hadisə əsasında xüsusi olaraq formalaşdırılıbsa, bu artıq fürsətçi və sırf kommersiya yönümlü yanaşma kimi görünə bilər. Bu isə strateji risk yaradır.
Türkan İsgəndərli
