Rusiya və Ermənistan arasında Qarabağ məsələsi – Moskva niyə köhnə mövzuya qayıdır?

Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında aprelin 1-də Moskvada keçirilən görüş zamanı, həmçinin ondan sonrakı günlərdə Rusiya rəsmiləri tərəfindən ictimai müzakirələrdə birbaşa Azərbaycanın daxili işlərinə aid olan məsələlərə toxunulub. 

Bununla bağlı, Azərbaycanın Qarabağ bölgəsindən siyasi spekulyasiya üçün istifadə edilməsinin yolverilməzliyi barədə mövqeyi və bu növ hərəkətlərin dayandırılmasına dair gözləntiləri diplomatik kanallar vasitəsilə Rusiya Prezident Administrasiyasına, Hökumətinə və Xarici İşlər Nazirliyinə çatdırılıb. 

Buna baxmayaraq, mövzu Rusiya tərəfinin rəsmi siyasi diskursunda qalmaqda davam edir. Xüsusilə, aprelin 5-i Rusiya Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov "Vesti"yə müsahibəsində Ermənistan-Rusiya münasibətləri barədə mövqeyini ifadə edərkən, Qarabağ bölgəsinin Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi ilk olaraq Rusiya, yoxsa Ermənistan tərəfindən tanınması məsələsini yenidən şərh edib. 

Maraqlıdır, Rusiya niyə Qarabağ məsələsini bu qədər gündəmə gətirir? 

Mövzu ilə bağlı politoloq Mütəllim Rəhimli TodayPress TV-yə danışarkən bildirib ki, Putin-Paşinyan görüşü rəsmi görüntüdən fərqli olaraq, arxasında gizli razılaşmaların dayandığını göstərir.  

Analitik vurğulayıb ki, Moskvada keçirilən görüş müxtəlif aspektlərdən şərh olunsa da, bəzi hallarda arzular reallıq kimi təqdim olunur. Şərhçinin sözlərinə görə, görüşün rəsmi Kremlin siyasi ruhuna tam uyğun görünməməsi onun arxasında müəyyən gizli məqamların ola biləcəyini deməyə əsas verir: 

“Bir çoxları bu görüşü Rusiya ilə Ermənistan arasında münasibətlərin gərginləşməsi kimi qiymətləndirir və iyunda keçiriləcək parlament seçkiləri fonunda Rusiyanın Paşinyana qarşı açıq mübarizəyə başlaya biləcəyi ilə bağlı fikirlər səslənir. Hətta seçkilər ərəfəsində təxribat ehtimalları da istisna olunmur, lakin tarixən iki ölkə arasında münasibətlərdə ciddi anlaşılmazlıqların müşahidə olunmadığını da nəzərə almaq lazımdır”. 

Ekspert bildirib ki, aprelin 1-də Kremldə baş tutan Putin-Paşinyan görüşü əvvəlcədən planlaşdırılmış ssenarini xatırladır və böyük ehtimalla əsas məsələlər üzrə ilkin razılaşmalar daha əvvəl əldə olunub. Onun sözlərinə görə, zaman keçdikcə bu məqamlar daha aydın şəkildə üzə çıxacaq. 

M. Rəhimli vurğulayıb ki, bu razılaşmalardan biri bağlı qapılar arxasında Azərbaycana qarşı ortaq mövqenin formalaşdırılması ilə bağlı ola bilər. Onun fikrincə, son dövrlərdə Rusiyada anti-Azərbaycan mövqelərinin güclənməsi də bu ehtimalları artırır. 

Politoloq qeyd edib ki, Paşinyan və Putin arasında dialoqda Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin müzakirə mövzusuna çevrilməsi diqqət çəkir. Baxmayaraq ki, tərəflər arasında maraqların toqquşduğu başqa sahələr də mövcuddur. Analitikin fikrincə, yaxın dövrdə baş verəcək hadisələr Rusiya–Ermənistan münasibətlərinin və mümkün razılaşmaların detalları barədə daha aydın təsəvvür formalaşdıracaq. 

Aysel Mətləb