Qaluzindən ACİZANƏ açıqlama: “Rus Evi” bu dəfə açılacaq?
Rusiya Xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin "İzvestiya"ya verdiyi müsahibədə deyib ki, Kreml Azərbaycanda saxlanılan Rusiya vətəndaşlarının tezliklə azad edilməsini istəyir.
Qaluzin yenə də Rusiyanın Azərbaycan hökumətinin Bakıda ləğv etdiyi “Rus Evi”nin bərpasına çalışdığını deyib.
Göründüyü kimi, Rusiya Azərbaycana qarşı törətdiyi açıq düşmənçiliklərə - Rusiyadakı azərbaycanlılara qarşı repressiyalara, AZAL təyyarəsinin vurulmasına dair cinayət işini bağlamasına, günahkarları cəzasız buraxmasına, heç bir kompensasiya ödəməməsinə, eləcə də ölkəmizə qarşı kiberhücumlar da daxil olmaqla, çoxsaylı təxribatlara rəğmən, Azərbaycanda “humanitar iştirakını bərpa etməkdə”, yəni, “yumşaq güc”dən istifadə etməkdə israrlıdır.
Siyasi məsələlər üzrə ekspert Şəhla Cəlilzadə Rusiya–Azərbaycan münasibətlərində son dövrdə yaşanan gərginliyi TodayPress TV-yə şərh edərkən bildirib ki, proseslərin başlanğıc nöqtəsi 25 dekabr 2024-cü ildə Rusiyanın Azərbaycanın mülki təyyarəsini vurması olub və bundan sonra iki ölkə arasında münasibətlər sürətlə mənfi trayektoriyaya daxil olub:
“Ötən il ərzində Rusiya siyasət qərarvericilərinin, dövlət rəsmilərinin və mediasının Azərbaycana qarşı açıq qərəzli mövqeləri, embarqo çağırışları, hətta “xüsusi hərbi əməliyyata” açıq dəvətlər, Rusiyada azərbaycanlılara qarşı ksenofobik davranışlar, cinayət törədənlərin cəzasız buraxılması, Azərbaycan diaspor təşkilatları rəhbərlərinin ardıcıl həbsi və ölkəmizə qarşı çoxsaylı kiberhücumlar fonunda gərginlik davamlı şəkildə artıb”.
Ekspert xatırladıb ki, oktyabr ayında MDB dövlət başçılarının Düşənbədə keçirilən zirvə görüşü çərçivəsində Prezident İlham Əliyev və Vladimir Putin arasında baş tutan görüş müəyyən ümidlər yaratsa da, bu ümidlər sonrakı proseslərdə doğrulmayıb:
“Putin AZAL təyyarəsinin Ukraynaya hücumun dəf edilməsi zamanı zədələndiyini etiraf etmişdi. Bu açıqlama 2026-cı ildə münasibətlərin normallaşacağına dair gözləntilər yaratdı. Lakin cənab Prezidentin 22–23 dekabr tarixlərində Peterburqda keçirilən MDB dövlət başçılarının qeyri-formal görüşünə qatılmaması, Azərbaycanın post-sovet siyasi məkanında iştirak səviyyəsinin de-fakto azaldıldığını göstərdi”.
Şəhla Cəlilzadənin sözlərinə görə, rəsmi Moskvanın yanvar ayında verdiyi açıqlama Rusiyanın məsuliyyətdən yayınmaq niyyətini açıq şəkildə üzə çıxardı:
“Ali səviyyədə etiraf olmasına baxmayaraq, Rusiyanın rəsmi açıqlamasında təyyarənin guya hava şəraiti səbəbindən qəzaya uğradığı bildirildi. Bu, faktiki olaraq cinayət məsuliyyətindən boyun qaçırmaqdır. Belə bir fonda Rusiyanın “yumşaq güc” aləti olan “Rus Evi”ni bərpa etməyə çalışması və ölkəmizdə saxlanılan Rusiya vətəndaşlarının azad edilməsini tələb etməsi tamamilə absurd görünür”.
Analitik vurğulayıb ki, Rusiyanın “yumşaq güc” siyasətinin real niyyətləri Qarabağ məsələsində özünü açıq şəkildə göstərib:
“Qarabağın Rus İcması” adlı qondarma qurumun 27 avqust 2023-cü ildə yaydığı press-relizdə Azərbaycanın Qarabağda ruslara qarşı hibrid müharibə apardığını iddia etməsi və bölgənin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində mövcudluğunun mümkünsüzlüyünü irəli sürməsi bu siyasətin tərkib hissəsi idi”.
Ekspertin fikrincə, rus sülhməramlılarının Qarabağda olduğu dövrdə Rusiyaya ilhaq ideyasının sistemli şəkildə təbliğ olunması təsadüfi deyildi:
“Vardanyan kimi siyasi agentlərin fəaliyyəti, rus dilinin ikinci dövlət dili kimi təqdim edilməsi, Qarabağ ermənilərinə Rusiya Federasiyası pasportlarının verilməsi və Rusiya mərkəzli beyin mərkəzlərinin ilhaq ideyasını təşviq etməsi bu strategiyanın elementləri idi”.
Şəhla Cəlilzadə Artsuri adına Qaradəniz–Xəzər dənizi regionu üzrə İnstitutun rəhbəri Viktor Nadein-Raevskinin mövqeyini də xatırladıb:
“O, antiterror tədbirlərindən sonra verdiyi müsahibədə Qarabağın “erməni kimliyinin qorunması” və “sabitliyi” Rusiyaya ilhaqda gördüyünü açıq şəkildə ifadə etmişdi. Eyni zamanda etiraf edirdi ki, bunu indiki şəraitdə və silahlı yolla etmək mümkün deyil, gələcəkdə isə “yumşaq güc” vasitəsilə bu məqsədə nail olmağa çalışıla bilər”.
Ekspert hesab edir ki, bütün bu faktlar Rusiyanın “yumşaq güc” alətlərinin hansı məqsədlərə xidmət etdiyini aydın şəkildə ortaya qoyur və Azərbaycanın bu cəhdlərə qarşı son dərəcə ehtiyatlı və prinsipial mövqe sərgiləməsi zəruridir.
Qiymət Mahir
