Konqoya hücum: Təhlükəsizlik siyasəti niyə işləmədi?
Konqo Demokratik Respublikasının (KDR) şərqindəki İturi əyalətinin İrumu bölgəsində "Demokratik Alyans Qüvvələri" (ADF) adlı üsyançı qrupun üzvləri son günlərdə Mambasa-Komanda xəttində mülki şəxsləri hədəf alan bir sıra hücumlar həyata keçirib.
Hücumlar zamanı Mabukulu, Masoli, Babungwe və Lomalisa kəndlərindən azı 300 mülki şəxs ADF üzvləri tərəfindən qaçırılıb.
Maraqlıdır, Konqo hökumətinin təhlükəsizlik siyasəti niyə bu cür hücumların qarşısını ala bilmir?
Mövzu ilə bağlı politoloq Rəşad Bayramov TodayPress TV-yə danışıb.
O bildirib ki, Konqo Demokratik Respublikasının şərqindəki İturi əyalətində baş verən son hücumlar, xüsusən də ADF qrupunun Mambasa-Komanda xətti boyunca mülki şəxsləri hədəf alması, bölgədə təhlükəsizlik sisteminin zəifliyini və həm daxili, həm də beynəlxalq səviyyədə ciddi idarəetmə problemlərini ortaya qoyur.
Ekspertin sözlərinə görə, Konqo hökumətinin təhlükəsizlik siyasətinin bu cür hücumların qarşısını ala bilməməsinin əsas səbəblərindən biri regionun coğrafi və logistika çətinlikləridir.
O vurğulayıb ki, Şərqi Konqonun dağlıq, meşələrlə örtülü əraziləri üsyançı qrupların hərəkətlərini gizlətməsinə imkan yaradır və ordunun operativ reaksiyasını ağırlaşdırır.
“Bundan əlavə, yerli təhlükəsizlik qüvvələrinin resurs çatışmazlığı, maddi-texniki təminatın yetərsizliyi və hazırlıq səviyyəsinin aşağı olması bölgədə effektiv müdafiəni məhdudlaşdırır. Həmçinin, Konqo hökumətinin siyasi və inzibati nəzarətinin zəifliyi ADF kimi qrupların fəaliyyətinə şərait yaradır”, - deyə siyasi şərhçi izah edib.
Analitik bildirib ki, uzun illər davam edən daxili münaqişələr, kəskin iqtisadi problemlər və sosial gərginliklər regionda həm üsyançı qrupların cəlbediciliyini artırıb, həm də hökumətin sülhü qorumaq imkanlarını məhdudlaşdırıb. Belə bir vəziyyətdə isə mülki əhali həm fiziki, həm də psixoloji baxımdan təhdid altında qalır, qaçqın axını və humanitar böhran daha da dərinləşir.
O əlavə edib ki, BMT və digər beynəlxalq təşkilatların reaksiyası müəyyən mənada hadisələrin diqqət mərkəzinə çıxmasına səbəb olsa da, bu reaksiyanın praktik effektivliyi məhduddur:
"BMT-nin MONUSCO missiyası və digər humanitar proqramlar əsasən müşahidə, məsləhət və humanitar yardım funksiyalarını yerinə yetirir. Lakin birbaşa hərbi müdaxilə və ya üsyançı qrupların ləğv edilməsi üzrə səlahiyyətləri məhduddur. Bu da ADF kimi qrupların regionda fəaliyyətini davam etdirməsinə şərait yaradır".
Politoloq eyni zamanda, beynəlxalq təşkilatların resurslarının məhdudluğu və siyasi razılaşmaların çətinliyinin regional təhlükəsizlik məsələlərində daha təsirli addımların atılmasının qarşısını aldığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, ADF hücumları həm də beynəlxalq hüquq və insan haqları baxımından ciddi narahatlıq doğurur. Qaçırılan 300-dən çox mülki şəxs, kəndlərin hədəf alınması və əhali arasında terror yaratmaq kimi taktikalardan istifadə bölgədəki humanitar böhranın dərinləşdiyini göstərir. Ekspert qeyd edib ki, bu vəziyyət beynəlxalq ictimaiyyət üçün strateji xəbərdarlıq funksiyasını daşıyır və yalnız humanitar yardım və diplomatik çağırışların deyil, həm də effektiv regional təhlükəsizlik əməkdaşlığının tələb olunduğunu göstərir.
"Konqonun şərqində baş verən bu hücumlar hökumətin resurs və idarəetmə məhdudiyyətlərini, həmçinin beynəlxalq təşkilatların müdaxilə imkanlarının limitlərini göstərir. Bölgədə təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün daha çevik, resursla təmin olunmuş və koordinasiyalı strategiyalara ehtiyac var", - deyə R. Bayramov fikrini yekunlaşdırıb.
Aysel Mətləb
