Hər 6 müəllimdən 1-i ikinci işdə çalışır - ABŞ-də

ABŞ-də dövlət məktəblərində çalışan müəllimlərin əhəmiyyətli hissəsi əsas maaşlarının kifayət etmədiyini düşündüyü üçün başqa işlərlə  məşğul olur.

TodayPress TV xəbər verir ki, ABŞ-nin Milli Təhsil Statistikası Mərkəzinin (NCES) məlumatına görə, 2020–2021-ci tədris ilində tam ştatlı dövlət ibtidai və orta məktəb müəllimlərinin 16%-i yay aylarında, 17%-i isə tədris ili ərzində ikinci işdə çalışıb.

Bu isə o deməkdir ki, ölkədə təxminən hər 6 müəllimdən biri əlavə gəlir əldə etmək üçün başqa iş görür.

Müqayisə üçün, ABŞ Əmək Statistikası Bürosunun (BLS) məlumatına əsasən, həmin dövrdə 20 yaşdan yuxarı bütün amerikalılar arasında birdən çox işdə çalışanların payı cəmi 4,6% olub. Beləliklə, müəllimlərin ikinci işdə çalışma ehtimalı ölkə üzrə orta göstəricidən təxminən 3,5 dəfə yüksəkdir.

Pandemiya dövründə təhsil sistemi ciddi dəyişikliklərlə üzləşsə də, müəllimlərin ikinci işdə çalışma səviyyəsi əvvəlki illərlə müqayisədə demək olar ki, dəyişməyib. 2017–2018-ci tədris ilində də müəllimlərin 16%-i yayda, 18%-i isə dərs ili ərzində əlavə işlə məşğul olmuşdu. Bu göstəricilər 2007-ci ildən bəri ümumilikdə sabit qalır.

Daha çox kimlər ikinci işdə çalışır?

Araşdırmaya görə, ikinci işdə çalışan müəllimlər arasında müəyyən  qruplar üstünlük təşkil edir:

Gənc və az təcrübəli müəllimlər;

Bakalavr dərəcəsi olmayan müəllimlər;

Kişi müəllimlər;

Orta məktəb müəllimləri.

Ən diqqətçəkən göstəricilərdən biri odur ki, 1 il və ya daha az təcrübəsi olan müəllimlərin 35%-i yay aylarında əlavə işdə çalışıb. Müqayisə üçün, 30 ildən çox təcrübəsi olan müəllimlərdə bu göstərici cəmi 13% təşkil edib.

Kişi müəllimlərin 22%-i, qadın müəllimlərin isə 14%-i yay aylarında ikinci işdə çalışıb. Orta məktəb müəllimləri də ibtidai sinif müəllimlərinə nisbətən əlavə işə daha çox üz tutublar.

Bəs ikinci iş müəllimlərə nə qədər qazandırır?

Əlavə məşğulluq müəllimlərin gəlirlərində nəzərəçarpacaq paya malikdir.

Yay aylarında ikinci işdən orta hesabla 3 550 dollar gəlir əldə edilir ki, bu da illik gəlirin təxminən 5%-i deməkdir.

Tədris ili ərzində isə əlavə işdən orta hesabla 6 090 dollar qazanılır. Bu məbləğ illik gəlirin təxminən 9%-ni təşkil edir.

Təcrübəsi və təhsili daha az olan müəllimlər üçün bu gəlirin əhəmiyyəti daha böyükdür. Məsələn, bakalavr dərəcəsi olmayan müəllimlərdə yay işindən əldə edilən qazanc ümumi illik gəlirin 12%-ni təşkil edib.

Müəllimlərin yarıdan çoxu maaşından narazıdır. 

2023-cü ildə Pew Araşdırma Mərkəzinin keçirdiyi sorğu göstərib ki, ABŞ dövlət məktəbi müəllimlərinin 51%-i aldığı maaşdan bir qədər və ya heç razı deyil.

Sorğu nəticələri isə belədir: 

51% – maaşından narazıdır;

34% – qismən razıdır;

15% – maaşından çox və ya tam razıdır.

Eyni zamanda ABŞ-də insanların  74%-i müəllimlərin daha yüksək maaş almalı olduğunu düşünür. Onların 39%-i isə maaşların əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasının tərəfdarıdır. 

Jalə Rövşən