Delfinlər haqqında bilmədikləriniz: Alimlər açıqladı
Delfinlərin quyruqları üzmə zamanı su axınlarını fırladaraq onların yüksək sürət və manevr qabiliyyəti əldə etməsinə imkan verir.
TodayPress TV xəbər verir ki, bu barədə "Gazeta.ru"da məqalə dərc olunub.
Tədqiqatın nəticələri Physical Review Fluids jurnalında dərc olunub.
Bildirilib ki, delfinlər uzun müddətdir ən sürətli və çevik dəniz məməliləri hesab olunur. Onların saatda 37–55 kilometr sürətə çata bilməsi 1930-cu illərdən bəri alimlər arasında müzakirə mövzusu olub.
Bu fenomeni anlamaq üçün tədqiqatçılar heyvanın bədəni ətrafında suyun hərəkətini modelləşdirmək məqsədilə yüksək dəqiqlikli kompüter simulyasiyalarından və superkompüter hesablamalarından istifadə ediblər.
Simulyasiya maye axınını detallı şəkildə təhlil etməyə və müxtəlif turbulent elementlərin rolunu qiymətləndirməyə imkan verib. Nəticələr göstərib ki, delfin quyruğunun yaratdığı güclü burulğan strukturları hərəkətdə əsas rol oynayır.
Quyruğun hər hərəkəti suyu geriyə itələyən və heyvanı irəli aparan iri burulğan halqaları yaradır. Məhz bu böyük miqyaslı burulğanlar yüksək sürət və səmərəli üzməni təmin edir.
Eyni zamanda daha kiçik burulğanlar da yaranır. Bu prosesdə enerji böyük strukturlardan daha kiçik strukturlara ötürülür (enerji kaskadı). Lakin tədqiqat göstərir ki, bu kiçik burulğanlar itələmə qüvvəsinə demək olar ki, təsir etmir və turbulent axının əlavə məhsuludur.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, bu mexanizm müxtəlif sürətlərdə sabit qalır və yüksək universallığa malikdir. Əldə olunan nəticələr yeni nəsil sualtı nəqliyyat vasitələrinin hazırlanmasında istifadə oluna bilər. Xüsusilə, burulğan strukturlarının rolunun anlaşılması dəniz heyvanlarının hərəkətlərini təqlid edən, daha sürətli və enerji baxımından səmərəli robotların yaradılmasına kömək edə bilər.
Jalə Rövşən
