Azərbaycanda heyvanlara münasibət: Yaralı qağayıdan tutmuş küçə itlərinə qədər
Bir neçə gün əvvəl Müşfiqabadda qanadı zədələnmiş qağayı tapılıb. İlk addım dövlət qurumlarına zəng etmək olub. Cavab isə ürəkaçan olmayıb.
İnsanlar özü qəfəs qurub, günlərlə qulluq edib və nəhayət onu dənizə buraxıblar.
Bəs Azərbaycanda heyvanlara, xüsusilə yaralı və köməyə ehtiyacı olanlara münasibət və onların mühafizəsi mexanizmləri hazırda hansı səviyyədədir?
Heyvan müdafiəçisi Mənsurə Rəsulzadə mövzu ilə bağlı TodayPress TV-yə bildirib ki, problemin əsas səbəbi yalnız qanunvericilikdəki boşluqlar deyil, həm də cəmiyyətdə empatiya və maarifləndirmənin zəif olmasıdır.
Onun sözlərinə görə, ölkənin müxtəlif bölgələrində küçələrdə, magistral yollarda və çöllük ərazilərdə susuzluq və aclıqdan əziyyət çəkən heyvanlarla tez-tez rastlaşmaq mümkündür:
"Mən hər gün saysız-hesabsız heyvan cəsədləri görürəm. Çöllük və səhralıq ərazilərdə heyvanlar su tapmaq üçün halsız vəziyyətdə gəzir. İnsanlardan uzaq durmağa çalışırlar, amma yaşamaq üçün məcburən yaşayış yerlərinə yaxınlaşırlar və oradan da qovulurlar. Çünki əksər yerlərdə artıq açıq su mənbələri yoxdur. Su pullu olduqdan sonra bir çox mənbələrin qarşısı bağlanıb. Problem yalnız heyvanlarla məhdudlaşmır və bu məsələ birbaşa insan təhlükəsizliyi ilə də əlaqəlidir. Su həyat deməkdir. İnsan da yolda qala bilər, maşını xarab ola bilər, halı pisləşə bilər. Ətrafda yaşayış məntəqəsi olmayanda yaxın su mənbəyinə çatmaq üçün kilometrlərlə yol getmək lazım gəlir. İmkanı olmayan insanlar üçün vəziyyət daha ağır olur. Bu hallar düşündüyümüzdən daha çox baş verir".
Onun fikrincə, heyvanlara münasibət cəmiyyətin insanlıq səviyyəsinin göstəricisidir:
"Biz heyvanların yerində özümüzü təsəvvür etməyi öyrənməyincə problemlər həll olunmayacaq. Empatiya inkişaf etməlidir. Hətta deyərdim ki, bəzi hallarda ümumiyyətlə yoxdur. İnsanlığımızın vəziyyətini düzgün qiymətləndirməsək, bu boşluqlar həmişə qalacaq. Bunun əsas səbəbi isə maarifləndirmənin zəifliyidir".
Heyvan müdafiəçisi bildirib ki, Azərbaycanda heyvan rifahı ilə bağlı əsas hüquqi problemlərdən biri 2007-ci ildə ratifikasiya olunmuş beynəlxalq konvensiyanın müddəalarının tam icra edilməməsidir.
"Söhbət 31 may 2007-ci ildə ratifikasiya olunmuş konvensiyadan gedir. Həmin sənəd parlamentdə yekdilliklə qəbul olunub, prezident tərəfindən imzalanıb və təsdiqdən sonra onun həyata keçirilməsi üçün lazımi infrastrukturun və büdcə mexanizminin hazırlanması Baytarlıq Xidmətinə həvalə olunub. Həmin dövrdə baytarlıq sahəsində fəaliyyət göstərərkən konvensiyanın tətbiqi ilə bağlı ciddi hüquqi ziddiyyətlərlə qarşılaşıb".
O, dövlət qurumlarında məsuliyyət və nəzarət mexanizmlərinin zəif işlədiyini də bildirib.
"Qanunlara nəzarət etməli olan bəzi şəxslər ya məsuliyyətlərini anlamırlar, ya da anlamaq istəmirlər. Vətəndaşların heyvanlara qarşı qəddarlıqla bağlı müraciətlərinə lazımi səviyyədə baxılmır. İnsanlar müraciət edir, amma çox vaxt nəticə əldə olunmur".
Onun sözlərinə görə, hər il baytarlıq xidmətinə dövlət büdcəsindən vəsait ayrılmasına baxmayaraq, mövcud imkanlardan səmərəli istifadə edilmir.
“Rayonlarda baytarlıq məntəqələri fəaliyyət göstərir, dövlət tərəfindən dərman və avadanlıqlar ayrılır. Amma əsas problem bəzi əməkdaşlara öz məsuliyyətlərini anlatmaq və işlərini vicdanla görməyə təşviq etməyin çətin olmasıdır. Əlbəttə, hamını nəzərdə tutmuram. Amma problem mövcuddur və bunu gizlətmək olmaz”, – deyə Mənsurə Rəsulzadə qeyd edib.
Türkan İsgəndərli
