Təl-Əviv şərtləri açıqladı: Ya İran BOMBALANACAQ, ya da...
Təl-Əviv İranla mümkün sülh razılaşması üçün irəli sürdüyü əsas şərtləri açıqlayıb.
Rəsmi mövqeyə görə, bu şərtlər Tehranın nüvə, raket və regional siyasətində köklü dəyişiklikləri nəzərdə tutur.
Şərtlər arasında uranın zənginləşdirilməsinin tam dayandırılması, mövcud nüvə ehtiyatlarının təhvil verilməsi, ballistik raket proqramından imtina və regiondakı proksi qüvvələrə dəstəyin kəsilməsi yer alır.
Bəs İran bu şərtləri qəbul edərmi?
Məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan politoloq Samir Hümbətov bildirib ki, İsrailin İrana qarşı irəli sürdüyü şərtlər Tehranın mövcud təhlükəsizlik doktrinası ilə uzlaşmır:
“İsrail elə şərtlər irəli sürür ki, İran onları qəbul edə bilməz. Bu şərtlərin qəbul edilməsi İranın hazırda mövcud olan təhlükəsizlik doktrinasının birbaşa pozulması, yəni ölkənin təhlükəsizlik arxitekturasının dağılması deməkdir. Bu isə İrana sərf etmir. İranın regional ambisiyaları və bölgə ilə bağlı öz maraqları var. Sanki belə bir vəziyyət yaranır ki, İsrail İranı bu müstəvidən tamamilə uzaqlaşdırmaq istəyir”.
Politoloqun sözlərinə görə, mövcud vəziyyətdə İsrail İran qarşısında faktiki olaraq sərt seçim qoyur:
“Belə görünür ki, İsrail elə bir seçim qarşıya qoyub: ya ABŞ və İsrail birlikdə İranı bombalayacaq, müharibə yolu ilə rejimi çökdürəcək, ya da İran bu şərtləri qəbul edərək sürətli bir çöküş yaşayacaq”.
Samir Hümbətov bildirib ki, İranın illərdir formalaşdırdığı imkanlardan geri çəkilməsi real görünmür:
“İran təxminən 20 ilə yaxındır ki, 400 kiloqram zənginləşdirilmiş uran üzərində işləyir və onu hazırlayır. Əgər bu qədər müddət ərzində belə həcmdə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı formalaşdırıbsa, eyni zamanda uzaqmənzilli raket sistemlərini öz təhlükəsizliyi üçün əsas prioritet hesab edir və onları genişləndirirsə, üstəlik proksi qruplar vasitəsilə regional maraqlarını təmin edirsə, bundan imtina edərmi?”.
Ekspertin fikrincə, bu yanaşma danışıqların perspektivini faktiki olaraq aradan qaldırır:
“Açıq şəkildə görünür ki, danışıqlar mümkün olmayacaq. Böyük ehtimalla, bu, artıq yeni müharibənin anonsudur. Yəni sanki İsrail demək istəyir ki, ya sən özün dağıl, ya da mən səni dağıdacağam. Bu şərtlərlə nə İranın, nə də İrana dəstək verən güclərin razılaşacağı görünür”.
Qiymət Mahir
