Generalın SSENARİSİ təvşiş yaratdı: Risk pəncərəsi açılır!
NATO ilə Rusiya arasında mümkün hərbi qarşıdurma ilə bağlı Qərb məkanında səsləndirilən açıqlamalar yenidən diqqət mərkəzindədir.
Almaniya Bundesverinin Birləşmiş Dəstək Komandanlığının qərargah rəisi, general-leytenant Gerald Funkenin “The Times” qəzetinə verdiyi müsahibədə yaxın üç il ərzində NATO-nun Rusiya tərəfindən hücuma məruz qala biləcəyi ehtimalını səsləndirməsi müzakirələri daha da intensivləşdirib.
Bəs bu tip bəyanatlar doğrudanmı yaxın hərbi riskin göstəricisidir, yoxsa alyansın çəkindirmə və hazırlıq strategiyasının tərkib hissəsidir?
Sözügedən məsələni TodayPress TV-yə şərh edən politoloq Anar İsayev bildirib ki, bu bəyanatlar real və dərhal müharibə təhlükəsindən daha çox, NATO-nun risk qiymətləndirməsi və çəkindirmə strategiyasının tərkib hissəsidir.
Onun sözlərinə görə, bu açıqlamaları “boş bəyanat” kimi qiymətləndirmək də doğru olmaz:
“Bu tip açıqlamalar kəşfiyyat məlumatına əsaslanan konkret hücum planının açılması deyil. Daha çox NATO daxilində aparılan ən pis ssenari planlaşdırması, alyansın hazırlıq səviyyəsini artırmaq istəyi, eyni zamanda Moskva üçün psixoloji-siyasi çəkindirmə mesajıdır. NATO hər zaman “3–5 illik risk pəncərəsi” ilə danışır. Bu, “hücum olacaq” demək yox, “olarsa, hazır olmalıyıq” yanaşmasıdır”.
Politoloq Rusiyanın real olaraq NATO-ya hücum ehtimalına da toxunub və hazırkı mərhələdə bu riskin aşağı olduğunu, lakin tam istisna edilmədiyini vurğulayıb:
“Hazırkı vəziyyətdə Rusiya üçün NATO-ya hücum ehtimalı aşağıdır, amma sıfır deyil. Bunun əsas səbəbi Rusiyanın Ukraynada hələ də böyük resurs itirməsidir — canlı qüvvə, texnika və iqtisadiyyat baxımından ciddi itkilər davam edir. Digər tərəfdən, NATO ilə birbaşa münaqişə nüvə eskalasiyası riski daşıyır. ABŞ və Avropanın sənaye və hərbi üstünlüyü hələ də Rusiyadan qat-qat böyükdür”.
A.İsayev hesab edir ki, geosiyasi balansda dəyişiklik olacağı təqdirdə Kremlin davranışı fərqli ola bilər:
“Əgər Kreml NATO-nun zəiflədiyini və ya parçalandığını hiss etsə, məsələn, ABŞ-də izolasionizm güclənsə, Baltik regionunda “lokal və sürətli” test ssenarisi — Litva, Latviya və ya Estoniya üzərindən nəzəri olaraq istisna edilmir”.
Ekspert Almaniyanın bu proseslərin mərkəzində yer almasının təsadüfi olmadığını da qeyd edib:
“Almaniya Avropada NATO-nun əsas logistika və arxa cəbhə ölkəsi hesab olunur. Litvada yerləşdirilən alman briqadası “tripwire force” rolunu oynayır. Yəni hücum olarsa, avtomatik olaraq NATO-nun bütün mexanizmləri işə düşür. Berlin artıq yalnız iqtisadi güc deyil, eyni zamanda hərbi aktor roluna qayıdır”.
Politoloq bu tip açıqlamaların əsas məqsədinə də aydınlıq gətirib. Onun fikrincə, burada qorxu yaratmaqdan daha çox, hərbi-siyasi hazırlıq və ictimai rəyin formalaşdırılması ön plandadır:
“ABŞ-nin təkidindən sonra Avropa Birliyi dövlətləri müdafiə xərclərinin artırılmasını nəzərdə tutan qərarlar qəbul ediblər. Artıq Aİ ölkələri ÜDM-in təxminən 5%-ni müdafiə xərclərinə yönləndirməyi planlaşdırır. Bu cür qərarları ictimaiyyətə izah və əsaslandırmaq üçün belə açıqlamalara ehtiyac yaranır”.
Anar İsayev sonda vurğulayıb ki, generalın səsləndirdiyi fikirlər real və yaxın təhlükənin mövcudluğunu deyil, daha çox real riskin nəzəri imkanını göstərir.
Qiymət Mahir
