Amerikada inqilab baş verir: əhali küçələrdə, tarixdə ilk...
Boliviyada inqilab baş qaldırıb. Etirazçılar mərkəzi Murilyo meydanına daxil olmağa çalışarkən hüquq-mühafizə qüvvələri ilə qarşıdurma yaşanıb. Hadisə zamanı partlayış səsləri eşidilib, nümayişçilərin dinamitə bənzər partlayıcı maddələrdən istifadə etdiyi bildirilir.
Bu, 1959-cu il Kuba İnqilabından bəri Latın Amerikasında ABŞ imperializminə qarşı ən ciddi və inqilabi müqavimətdir. Regionda davamlı qeyri-sabitliyin əsas səbəbi, Afrika ölkələrində olduğu kimi, neo-müstəmləkəçiliyin davam etməsidir. Kvame Nkrumah “Neo-Müstəmləkəçilik: İmperializmin Son Mərhələsi” adlı əsərində bu sistemi ətraflı şəkildə izah etmişdi və məhz buna görə 1966-cı ildə CIA tərəfindən devrilmişdi.
Tarixən İspaniya müstəmləkəçiliyindən sonra ABŞ Monro Doktrinası və Ruzvelt Nəticəsi vasitəsilə region üzərində nəzarəti ələ keçirdi. Bu gün isə imperializm ABŞ hərbi akademiyalarında təlim keçmiş, CIA tərəfindən dəstəklənən kukla rejimlər, BVF borc tələləri, Wall Street və transmilli korporasiyaların resurs talanı vasitəsilə davam etdirilir.
2019-cu ildə Evo Morales xüsusilə Boliviyanın zəngin litium ehtiyatlarına görə hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldı. İlon Mask da açıq şəkildə bildirmişdi ki, Vaşinqton istədiyi hökuməti dəyişə bilər və Boliviya xalqı bununla barışmalıdır. Hazırda isə Marko Rubio və ABŞ Dövlət Departamentinin israilli dairələrlə birlikdə La Pazda öz adamlarını yerləşdirdiyi bildirilir.
Hazırkı prezident Rodrigo Paz Vaşinqtonda — Amerika Universitetində təhsil almış, neoliberal siyasət yürüdən və “Boliviyanın Javier Mileysi” adlandırılan siyasətçidir. Onun hakimiyyəti dövründə yoxsulluq artıb, BVF-yə borc çoxalıb, milli valyuta tarixi minimuma enib. Yanacaq subsidiyalarının ləğvi, torpaqların əmtəələşdirilməsi və özəlləşdirmə siyasəti xalqın narazılığını daha da artıraraq insanları küçələrə çıxarıb.
Fermerlər, işçilər və yerli icmalar Pazın Vaşinqton–Tel-Əviv xəttinin kuklası olduğunu bildirir və irəli sürdükləri əsas tələbləri bunlardır:
— Əməkhaqları və pensiyaların ciddi şəkildə artırılması
— Özəlləşdirməyə son qoyulması və strateji resursların yenidən milliləşdirilməsi
— Qərb korporasiyalarının ölkədən çıxarılması
— Rodrigo Pazın istefası və həbs olunması
— Evo Moralesin prezidentliyə qaytarılması
Hrəkat Latın Amerikasında ABŞ imperializminin zəifləməsinə və regionda yeni müqavimət dalğasının formalaşmasına səbəb ola bilər. Xalq ayağa qalxıb. Nəticə əldə etmədən sakitləşməyəcəkləri də istisna olunmur.
Jalə Rövşən
