Rayonlarda kadr çatışmazlığına stimul: 20 milyon manat!
"Region məktəblərində müəllim çatışmazlığı son illərdə struktur xarakter daşıyan əsas təhsil problemlərindən biri kimi qalır".
Bunu TodayPress TV-yə açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib.
Onun sözlərinə görə, gənc mütəxəssislərin kənd və qəsəbə məktəblərinə yönləndirilməsi üçün ayrılmış 20 milyon manatlıq sosial dəstək paketi bu problemin həllində real təsir gücünə malikdir:
""Təhsil haqqında" Qanunun 13-cü maddəsi dövlətin ucqar və çətin bölgələrdə kadr təminatına görə məsuliyyət daşıdığını göstərsə də, uzun illər bu maddə praktik mexanizmə çevrilməmişdi. Nazirlik və Nazirlər Kabinetinin son qərarı isə məhz bu hüquqi normanın icrası baxımından ilk genişmiqyaslı addım kimi qiymətləndirilir. Hazırda ölkədə 9900-dən çox gənc mütəxəssis ilkin yaşayış şəraitinin qurulması, yol xərclərinin ödənilməsi və sosial adaptasiya paketi çərçivəsində regionlara yönləndirilir. Bu, regionlara müəllim axınının əvvəlki illərlə müqayisədə ən azı 2,4 dəfə artırılması deməkdir. Təhlillər göstərir ki, kənd məktəblərində müəllim çatışmazlığı əsasən maddi motivasiya ilə bağlıdır. 2023-2024-cü tədris ilində bəzi dağlıq və sərhəd rayonlarında müəllim çatışmazlığı 28%-ə qədər yüksəlib, Bakı və Abşeronda isə 5-7% civarındadır".
Ekspert əlavə edib ki, sosial dəstək paketi yalnız maliyyə ödənişləri ilə məhdudlaşmır. İlk yaşayış şəraitinin təmin olunması, mentorluq proqramları və adaptasiya paketləri gənc müəllimlərin bölgədə qalma ehtimalını 2-3 dəfə artırır:
"Potensial risk ondan ibarətdir ki, paket yalnız ilk yerləşmə mərhələsini əhatə edir və uzunmüddətli saxlama mexanizmləri gücləndirilməlidir. Lakin son iki ildə məktəb tikintisinə ayrılan vəsaitin 2,1 dəfə artırılması və ucqar kənd məktəblərində təmir və texniki təminat layihələrinin genişləndirilməsi bu riskin idarə olunması üçün baza yaradır. Azərbaycan modeli dünya təcrübəsi ilə müqayisədə daha çevik, daha geniş əhatəli və daha yüksək maliyyəli dövlət dəstək mexanizmi kimi seçilir. 20 milyon manatlıq sosial paket yalnız qısa müddətli həll deyil, həm də uzunmüddətli kadr sabitliyinin təməlini qoyan sosial-pedaqoji investisiyadır".
Kamran Əsədov sonda vurğulayıb ki, Elm və Təhsil Nazirliyinin bu addımı kadr çatışmazlığına reaktiv deyil, proaktiv yanaşmanın göstəricisidir və sistemin dayanıqlığını gücləndirən mühüm islahat kimi çıxış edir.
Qeyd edək ki, kənd məktəblərinə kadr axınının stimullaşdırılması məqsədilə ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrini bitirmiş 9900 nəfərdən artıq gənc mütəxəssisin regionlarda işə cəlbi üçün yol xərcləri, ilkin yaşayış şəraitinin yaradılması və digər sosial dəstək tədbirləri üzrə 20 milyon manat ayrılıb.
Türkan İsgəndərli
