Puma: "Bundeswehr"in müasir zirehli qüvvələrinin yeni siması
Almaniyanın "Krauss-Maffei Wegmann" (KMW) və "Rheinmetall" şirkətləri tərəfindən birgə hazırlanan Puma (Schützenpanzer Puma) zirehli piyada maşını (IFV) müasir Avropa zirehli texnikasının ən yüksək texnoloji nümunələrindən biridir. 2000-ci illərin ortalarında Marder 1 zirehli maşınının əvəzi kimi yaradılan Puma yüksək müdafiə qabiliyyəti, modulyar zireh sistemi və güclü silahlandırması ilə fərqlənir.
Puma "Bundeswehr"in mexanikləşdirilmiş piyada bölmələri üçün nəzərdə tutulub və hazırda Alman ordusunun ən müasir zirehli personal daşıyıcılarından biri hesab olunur.
Tarix və inkişaf
Puma layihəsi 2002-ci ildə başladı. Məqsəd "Marder 1"in əvəzini yaratmaq və NATO standartlarına tam uyğun, yüksək qorunmalı, modulyar bir maşın hazırlamaq idi. İlk prototiplər 2006-cı ildə hazırlandı, 2010-cu ildə isə sınaqlara başlandı.
2015-ci ildə "Bundeswehr" ilə ilk böyük tədarük müqaviləsi imzalandı. Seriyalı istehsal 2019-cu ildə başladı. 2026-cı ilə qədər "Bundeswehr"in inventarında 350-dən çox Puma var və sayın artırılması planlaşdırılır.
Dizayn və texniki xüsusiyyətlər
Puma çox yüksək səviyyəli modulyar zireh sisteminə malikdir. Zireh səviyyəsini missiyaya uyğun olaraq dəyişdirmək mümkündür (A, B və C səviyyələri). Bu, maşının çəkisini və qorunma səviyyəsini tarazlaşdırmağa imkan verir.
Əsas texniki göstəricilər:
Ekipaj: 3 nəfər (komandir, sürücü, topçu) + 6 desant
Çəki: 30 ton (əsas) – 43 ton (tam zirehli)
Mühərrik: MTU 6R 890 dizel mühərriki, 1073 at gücü
Maksimum sürət: 70 km/saat
Ehtiyat yürüş: 500 km
Silahlanma: 30 mm MK30-2/ABM avtomatik topu + 5,56 mm koaksial pulemyot + Spike-LR antitank raketləri
Zireh: Modulyar kompozit zireh (RPG, tank əleyhinə mərmilərə və minalara qarşı yüksək müqavimət)
Əlavə: 360 dərəcə müşahidə sistemi, aktiv müdafiə sistemi, NBC müdafiə sistemi
"Puma"nın ən böyük üstünlüyü yüksək sağ qalma qabiliyyəti və modulyar dizaynıdır. Desant bölməsi çox rahatdır və əsgərlər maşından enmədən atəş aça bilir.
Variantlar
Puma S1 – Əsas seriya.
Puma S2 – Təkmilləşdirilmiş versiya (yeni elektronika və silah sistemləri).
Puma IFV – Standart piyada döyüş maşını.
Puma Command Post – Komanda məntəqəsi variantı.
İstifadəçilər və döyüş təcrübəsi
Puma əsasən Almaniya "Bundeswehr"i tərəfindən istifadə olunur. Hal-hazırda ixrac üçün danışıqlar aparılır, lakin hələ geniş ixrac olunmayıb.
Sistem hələ geniş miqyaslı döyüş təcrübəsi qazanmasa da, sınaqlarda və beynəlxalq təlimlərdə yüksək nəticələr göstərib. Əsgərlər onun yüksək qorunma səviyyəsini və rahatlığını xüsusi vurğulayırlar. Eyni zamanda bəzi texniki problemlər (xüsusilə erkən mərhələdə) və yüksək qiyməti tənqid olunub.
Puma Almaniya mühəndislik məktəbinin müasir zirehli texnika sahəsində ən yüksək nailiyyətlərindən biridir. Modulyar zirehi, güclü silahlandırması və yüksək texnoloji avadanlığı ilə o, Avropada ən qabaqcıl zirehli piyada maşınlarından biri hesab olunur.
Bu maşın sadəcə zirehli transport vasitəsi deyil, Bundeswehr-in gələcək döyüş konsepsiyasının və Almaniyanın müdafiə sənayesinin innovativ ruhunun canlı nümunəsidir.
Nicat Osmanlı
