"AEK-971" hücum tüfəngi: Rus silah sənayesinin əfsanəsi
Rusiyanın Kovrov Maşınqayırma Zavodu (KMZ) tərəfindən hazırlanmış "AEK-971" hücum tüfəngi müasir silah sənayesinin ən maraqlı və innovativ nümunələrindən biridir. "5.45×39 mm" patronu ilə işləyən bu tüfəng balanslı avtomatik geri təpmə sistemi ilə fərqlənir. Bu sistem avtomatik atəş zamanı geri təpməni minimuma endirərək dəqiqliyi əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
"AEK-971" 1970-ci illərin sonlarında Sovet İttifaqında dizayn edilmiş, lakin uzun illər sınaq mərhələsində qalmışdır. 2026-cı ildə təkmilləşdirilmiş versiyası (A-545 / 6P67) Rusiya xüsusi təyinatlı qüvvələrinin (Spetsnaz) və hava-desant qoşunlarının seçilmiş bölmələrində xidmətdədir. Silah hələ də Rusiya ordusunun əsas standartı olan "AK-12" ilə yanaşı, xüsusi əməliyyatlar üçün əvəzsiz hesab olunur.
Tarix və inkişaf
"AEK-971"in əsası 1970-ci illərin sonlarında Kovrov zavodunda baş konstruktor Stanislav Kokşarovun rəhbərliyi ilə qoyulmuşdur. 1980-ci illərdə “Abakan” müsabiqəsində iştirak etsə də, "AK-74"ün təkmilləşdirilmiş versiyası qalib gəlib. Buna baxmayaraq, layihə dayandırılmamış və silahın inkişafı davam etdirilib.
2000-ci illərin əvvəllərində kiçik partiyalar Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin (MVD) qoşunlarına verilmişdir. 2010-cu illərdə isə “Ratnik” proqramı çərçivəsində "A-545" (6P67) və "A-762" (6P68) adları ilə təkmilləşdirilmiş versiyalar yaradılıb. 2018-ci ildə Rusiya ordusu "A-545"i Spetsnaz və hava-desant qoşunları üçün qəbul edib. Hələ də silahın istehsalı davam edir və xüsusi qüvvələr tərəfindən fəal istifadə olunur.
Dizayn və texniki xüsusiyyətlər
"AEK-971"in əsas üstünlüyü balanslı avtomatik geri təpmə sistemidir. Bu sistemdə geri təpmə minimuma endirilir və avtomatik atəş zamanı silahın yuxarı “qalxması” demək olar ki, yox dərəcəsindədir.
Əsas texniki göstəricilər ("AEK-971" / "A-545", daraqsız):
Patron: "5.45×39 mm" ("AEK-973" – "7.62×39 mm", "AEK-972" – "5.56×45 mm NATO")
Çəki: təxminən 3,3–3,5 kq
Ümumi uzunluq: 965–980 mm
Lülə uzunluğu: 420 mm
Atəş sürəti: 900 atəş/dəqiqə
Effektiv döyüş məsafəsi: 500–600 metr
Daraq tutumu: 30 ədəd
Atəş rejimləri: Tək atəş, 2 gülləlik atəş və avtomatik
Qaz sistemi: Qısa vuruşlu qaz porşeni + balanslı mexanizm
Qundaq: Qatlanan və teleskopik
Silahın ən böyük üstünlüyü avtomatik atəşdə yüksək dəqiqliyidir.
Adi "AK" tipli tüfənglə müqayisədə 2-3 dəfə daha sabit atəş açmaq mümkündür.
Variantlar
"AEK-971" – Əsas model, "5.45×39 mm".
"AEK-973" – "7.62×39 mm" kalibrli versiya.
"AEK-972" – "5.56×45 mm" NATO kalibrli ixrac variantı.
"A-545" (6P67) – Təkmilləşdirilmiş model.
"A-762" (6P68) – "7.62×39 mm" kalibrli təkmilləşdirilmiş versiya.
"AEK-971" əsasən Rusiya xüsusi təyinatlı qüvvələri (Spetsnaz), hava-desant qoşunları (VDV) və dəniz piyadası kəşfiyyat bölmələri tərəfindən istifadə olunur. Kiçik partiyalar Rusiya Daxili İşlər Nazirliyi və digər hüquq-mühafizə orqanlarına verilib. Silah Çeçenistan müharibələrində, Suriya əməliyyatlarında və Ukrayna münaqişəsində "Spetsnaz" tərəfindən istifadə edilib.
Əsgərlər silahın avtomatik atəşdə yüksək sabitliyini və dəqiqliyini yüksək qiymətləndirirlər. Lakin qiymətinin yüksək olması və "AK-12"yə nisbətən daha mürəkkəb quruluşu səbəbindən kütləvi istehsal üçün seçilməyib.
"AEK-971" Rusiya silah sənayesinin ən innovativ layihələrindən biridir. Balanslı geri təpmə sistemi ilə o, avtomatik atəşdə ənənəvi "AK" tipli tüfənglərdən xeyli üstündür. Xüsusi təyinatlılar üçün ideal silah olaraq qalmaqda davam edir və hələ də "Spetsnaz" bölmələrində fəal istifadə olunur.
Əgər avtomatik atəşdə yüksək dəqiqlik və aşağı geri təpmə axtarırsınızsa, "AEK-971" hələ də öz sinfində ən maraqlı və effektiv seçimlərdən biri olaraq qalır – sadəcə silah deyil, Rusiya mühəndislik düşüncəsinin parlaq nümunəsidir.
Nicat Osmanlı
