Alimlər kainatın ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarladı

Alimlər kainatın ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarladı
10.08.2025 16:30

Beynəlxalq astronomlar qrupu kainatın indiyədək müşahidə olunmuş ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarlayıb.

TodayPress TV xəbər verir ki,  bu barədə “The Astrophysical Journal Letters” jurnalında dərc edilən tədqiqatda bildirilib.

Qara dəlik CAPERS-LRD-z9 qalaktikasında yerləşir və Böyük Partlayışdan cəmi 500 milyon il sonra formalaşıb. Bu, kainatın indiki yaşının təxminən 3 faizinə – 13,3 milyard il əvvələ uyğun gəlir.

CAPERS-LRD-z9 qalaktikası Ceyms Uebb teleskopu vasitəsilə CAPERS proqramı çərçivəsində aşkar edilib. Proqramın məqsədi ulduz sistemlərinin yaranmasının ən erkən mərhələlərini öyrənməkdir. Əvvəlcə parlaq və qeyri-adi dərəcədə qırmızı nöqtə kimi diqqət çəkən obyekt, “kiçik qırmızı nöqtələr” adlanan yeni tip kompakt qalaktikaların nümayəndəsi olub.

Hesablamalara görə, CAPERS-LRD-z9 qalaktikasındakı qara dəliyin kütləsi 300 milyon Günəş kütləsinə çata bilər ki, bu da onun qalaktikasındakı bütün ulduz kütləsinin yarısına bərabərdir. Bu göstərici onu digər məlum superkütləvi qara dəliklər arasında unikal edir.

Alimlər qırmızı rəngin qara dəliyi əhatə edən sıx qaz buludları ilə bağlı ola biləcəyini ehtimal edirlər. Belə obyektin erkən kainatda mövcudluğu qara dəliklərin böyümə sürəti və mənşəyi ilə bağlı mövcud nəzəriyyələri şübhə altına alır.

Tədqiqatçılar gələcəkdə Ceyms Uebb teleskopu ilə daha detallı müşahidələr apararaq qara dəliklərin ilk qalaktikaların formalaşmasında oynadığı rolu və kainatın erkən strukturlarının inkişafını öyrənməyi planlaşdırırlar.

Qiymət Mahir

XƏBƏR LENTİ
20 AVQUST 2026
Şimali Koreya Yapon dənizinə 10 ballistik raket atdı 13:48 Kolumbiyada fövqəladə vəziyyət elan edildi 12:47 Beyin şişlərinə qarşı yeni silah - Kəllədə gizli immun mexanizm aşkarlandı 12:39 “Sabah”ın Simiçi Çempionlar Liqasında tarixə düşdü 13:42 Cənubi Koreya Arktika üzərindən Avropaya gedir: Yeni marşrut sınaqdan keçiriləcək 12:52 “Tottenhem”dən “Mançester Siti”yə böyük hücum planı: iki ulduz hədəfdə 13:24 Samvel Karapetyandan Paşinyana sərt çağırış: “Vətəndaşlıqdan imtina etsin!” 13:04 Paşinyan: "Ermənistan Azərbaycanla sülhü rəsmiləşdirəcək" 13:11 Sabah Bakıda 32, rayonlarda 36 dərəcə isti olacaq 12:48 “Barselona” Livakoviç üçün hərəkətə keçdi – transferə sayılı günlər 12:43 “Sumqayıt”lı futbolçunun emosional reaksiyası ona baha başa gəldi 12:54 Gələcək üçün təhlükə siqnalı: Azərbaycanda əhalinin artımı sürətlə zəifləyir 12:22 Ferstappenin gələcəyi bəlli oldu: “Red Bull”la uzunmüddətli müqavilə! 12:24 Astronomiya aləmində sensasiya: 12,5 milyard illik gizli sistem üzə çıxdı! 12:21 NATO Belarus sərhədinə yaxınlaşır: Litvada 40 milyon avroluq düşərgə 11:59 Azərbaycan XİN Mərkəzi Afrika Respublikasına başsağlığı verdi 11:58 Trampın gizlətdiyi böyük plan ortaya çıxdı: Hər gecə 10 milyon barel neft necə daşınır? 11:52 İşdən qanunsuz çıxarılan 63 nəfər əvvəlki işlərinə bərpa etdirildi 11:35 Mərc qalmaqalından sonra Bizliyə ağır ailə ittihamları! 11:31 ABŞ ordusundan GTA VI sürprizi: Əsgərlərə məzuniyyət veriləcək 11:26 İrəvanda böyük kilsə çevrilişi: "Vətəndaş sazişi" planı elan etdi 11:05 “Qarabağ”ın Avropa macərasında növbəti böyük imtahan! 10:55 İsraildə Qərbi Nil virusundan ilk ölüm faktı qeydə alındı 10:44 “Bu, səyahətin sonudur!” Kultard Zandfortun “Formula-1” taleyindən danışdı 10:28 "Ağ Ev öz borclarını gizlədir!" – Əraqçi bütün kartları açdı! 10:24 Bütün Xəbərlər