Alimlər kainatın ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarladı

Alimlər kainatın ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarladı
10.08.2025 16:30

Beynəlxalq astronomlar qrupu kainatın indiyədək müşahidə olunmuş ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarlayıb.

TodayPress TV xəbər verir ki,  bu barədə “The Astrophysical Journal Letters” jurnalında dərc edilən tədqiqatda bildirilib.

Qara dəlik CAPERS-LRD-z9 qalaktikasında yerləşir və Böyük Partlayışdan cəmi 500 milyon il sonra formalaşıb. Bu, kainatın indiki yaşının təxminən 3 faizinə – 13,3 milyard il əvvələ uyğun gəlir.

CAPERS-LRD-z9 qalaktikası Ceyms Uebb teleskopu vasitəsilə CAPERS proqramı çərçivəsində aşkar edilib. Proqramın məqsədi ulduz sistemlərinin yaranmasının ən erkən mərhələlərini öyrənməkdir. Əvvəlcə parlaq və qeyri-adi dərəcədə qırmızı nöqtə kimi diqqət çəkən obyekt, “kiçik qırmızı nöqtələr” adlanan yeni tip kompakt qalaktikaların nümayəndəsi olub.

Hesablamalara görə, CAPERS-LRD-z9 qalaktikasındakı qara dəliyin kütləsi 300 milyon Günəş kütləsinə çata bilər ki, bu da onun qalaktikasındakı bütün ulduz kütləsinin yarısına bərabərdir. Bu göstərici onu digər məlum superkütləvi qara dəliklər arasında unikal edir.

Alimlər qırmızı rəngin qara dəliyi əhatə edən sıx qaz buludları ilə bağlı ola biləcəyini ehtimal edirlər. Belə obyektin erkən kainatda mövcudluğu qara dəliklərin böyümə sürəti və mənşəyi ilə bağlı mövcud nəzəriyyələri şübhə altına alır.

Tədqiqatçılar gələcəkdə Ceyms Uebb teleskopu ilə daha detallı müşahidələr apararaq qara dəliklərin ilk qalaktikaların formalaşmasında oynadığı rolu və kainatın erkən strukturlarının inkişafını öyrənməyi planlaşdırırlar.

Qiymət Mahir

XƏBƏR LENTİ
16 IYUN 2026
Ruhi Əliyeva Qarabağ veteranını işdən qovdu: Məhkəmə belə ona söz haqqı verir 10:57 Roma Papası Azərbaycana səfərə dəvət edildi 10:52 Müqəddəs Taxt-Tacın nümayəndəsi Prezidentin qəbulunda 10:41 Kimlər Paşinyanın nişangahındadır? - Konstitusiya dəyişikliyi planı açıqlandı 10:36 "Sabah" Patrik Orfe Mbinanın transfer hüquqlarına yiyələndi 10:30 Miopiya nə üçün yaranır? Görmə qüsurunun əlamətləri və korreksiya yolları 10:20 "Sabah"ın UEFA-da rəqibi bu gün bəlli olacaq 10:15 Əl və ayaq dərisində quruluq: Əsas səbəblər və effektiv nəmləndirmə üsulları 10:15 Azərbaycanda media sahəsində vahid qurum yaradılacaq 10:08 Sürücülərin nəzərinə! İcbari sığorta haqları artıq yeni qaydalarla hesablanacaq 10:06 Bəzi rayonlara intensiv yağış yağır - FAKTİKİ HAVA 10:01 "Coca-Cola" içməyin orqanizmə mümkün müsbət və mənfi təsirləri 09:52 "Qarabağ"ın Avropa Liqada rəqibi bəlli olur 09:53 Rusiyanın "can damarı" alova büründü 09:42 Lansodens nə zaman istifadə olunur? - Təyinatı, təsiri və qəbul qaydaları 09:35 Sarkoidoz haqqında bilməli olduqlarınız: Diaqnozdan müalicəyə qədər 09:28 Neft ucuzlaşmağa davam edir 09:27 Moskva hədəfdə: Ukrayna dronları paytaxta hücum etdi - VİDEO 09:03 DÇ-2026: İran - Yeni Zelandiya matçında bərabərlik 08:45 ABŞ-də faciə: Strateji bombardmançı qəzaya uğradı, 8 nəfər həlak oldu - VİDEO 08:40 Tramp inkar etdi: “ABŞ İrana 300 milyon dollar verməyəcək” 08:29 Rusiyada neft bazasına dron hücumu, güclü yanğın baş verdi - VİDEO 08:22 İrlandiyada ən böyük vikinq yaşayış məskəni aşkarlandı 01:11 ABŞ-nin neft ehtiyatı son 43 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşdü 00:54 Hörmüzdə gəmiçilik pulsuz olacaq? - ABŞ lideri bəyan etdi 00:21 Bütün Xəbərlər