M4 platformasının 30 illik hegemonluğu bitir: M7 dövrü başlayır
ABŞ Silahlı Qüvvələrinin 30 ildən artıq müddətdə əsas piyada silahı olan M4 karabin yeni nəsil silah sistemləri ilə əvəzlənməyə başlayıb.
1994-cü ildə qəbul edilmiş M4A1 bu gün də xüsusi qüvvələrdə və müttəfiq ölkələrdə geniş istifadə olunsa da, ABŞ Ordusu 2025-ci ildə rəsmi olaraq qəbul etdiyi M7 (NGSW – Next Generation Squad Weapon) tüfəngini qoşunlara paylamağa başlayıb.
2026-cı ilin fevral-mart aylarında ilk partiya M7 tüfəngləri Havayda yerləşən 25-ci Piyada Diviziyasının döyüş bölmələrinə təhvil verilib. Bu, ABŞ Ordusunun M4/M16 ailəsindən sonra ən böyük silah dəyişikliyidir.
M4 karabin hələ də xüsusi əməliyyat qüvvələrində (Delta Force, Navy SEALs), ehtiyat qoşunlarda və bir sıra müttəfiq ölkələrdə əsas silah olaraq qalır.
M4-ün əsas texniki xüsusiyyətləri və üstünlükləri:
• Patron: 5.56×45 mm NATO
• Lülənin uzunluğu: 368 mm
• Çəki: təxminən 2,9–3,5 kq (dolu patron darağı ilə)
• Atəş sürəti: 700–950 atış/dəqiqə
• Effektiv döyüş məsafəsi: 500–600 metr
M4 M16A2-nin qısa versiyası kimi 1980-ci illərin sonlarında inkişaf etdirilib və 1994-cü ildə rəsmi qəbul olunub.
2009-cu ildən sonra bütün M4-lər M4A1 standartına (tam avtomatik rejim) yüksəldilib. İraq və Əfqanıstan müharibələrində (2003–2021) yaxın məsafə döyüşlərində (CQB) effektivliyi sübut olunub, lakin tozlu və çirkli şəraitdə nasazlıq halları (xüsusilə qaz sistemində) HK416 kimi pistonlu alternativlərə keçidə səbəb olub.
M7 ilə keçid nəyi dəyişir?
M7 6.8×51 mm yeni patronu istifadə edir ki, bu da zirehli hədəflərə qarşı daha yüksək penetrasiya və döyüş məsafəsi (800+ metr) təmin edir.
“NGSW” proqramı çərçivəsində “SIG Sauer” tərəfindən hazırlanmış M7 və onun yüngül pulemyotu “XM250” ilə ABŞ Ordusu gələcək müharibələrdə (xüsusilə Çin və Rusiya ilə potensial qarşıdurmalarda) üstünlük qazanmağı hədəfləyir.
ABŞ ordusunun rəsmiləri bildirir ki, M4A1 hələ uzun illər ehtiyatda və xüsusi bölmələrdə qalacaq, lakin aktiv döyüş bölmələrində 2030-cu ilə qədər tam keçid planlaşdırılır.
60-dan çox ölkənin ordusunda və xüsusi qüvvələrində istifadə olunan M4 platforması qlobal miqyasda “müasir hücum tüfənginin qızıl standartı” olaraq qalır.
Nicat Osmanlı
