SOCAR hansı ölkələrdə nə qədər qazanır?
Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ölkə daxilində neft çıxaran lokal bir qurum statusundan çıxaraq milyardlarla dollar dövriyyəsi olan qlobal bir brendə çevrilib.
TodayPress TV-nin məlumatına görə, şirkətin maliyyə hesabatlarında ən çox diqqət çəkən məqam isə gəlirlərin coğrafi bölgüsüdür.
Maraqlıdır ki, SOCAR-ın ümumi gəlirlərinin cəmi 10 faizə yaxın hissəsi Azərbaycanın daxili bazarının payına düşür, qalan bütün nəhəng qazanc isə birbaşa xarici ölkələrdəki fəaliyyətdən formalaşır.
Şirkətin maliyyə hesabatlarında şəriksiz lider və ən böyük gəlir generatoru İsveçrədir. SOCAR-ın ümumi qlobal gəlirlərinin bəzən 70-80%-i məhz bu ölkənin payına düşür. Cenevrədə yerləşən "SOCAR Trading" törəmə şirkəti vasitəsilə burada təkcə Azərbaycan nefti deyil, həm də üçüncü ölkələrin (məsələn, Qazaxıstan və Türkmənistan) xam neftinin və neft məhsullarının beynəlxalq alqı-satqısı həyata keçirilir.
İstehsalat, emal sənayesi və birbaşa xalis mənfəət baxımından isə ən gəlirli xarici qanad qardaş Türkiyədir. "SOCAR Turkey" vasitəsilə qonşu ölkədə milyardlarla dollar investisiya qoyulmuş "Petkim" neft-kimya kompleksi, "STAR" neft emalı zavodu və Avropaya qaz daşıyan TANAP kəməri kimi nəhəng aktivlər idarə olunur. Türkiyənin daxili bazarında həm neft məhsullarının, həm də kimyəvi xammalın pərakəndə və topdan satışı şirkətə hər il milyardlarla manat xalis mənfəət qazandırır.
Pərakəndə satış və daxili bazarın idarə olunması üzrə növbəti böyük mərkəz Gürcüstandır. SOCAR qonşu ölkənin həm avtomobil yanacaqdoldurma məntəqələri şəbəkəsini idarə edir, həm də regionların qazlaşdırılmasını həyata keçirərək daxili abonentlərə təbii qazın topdan və pərakəndə satışını reallaşdırır. Gürcüstandakı bu pərakəndə biznes şirkətə hər il yüz milyonlarla dollar stabil nağd pul axını təmin edir.
Avropanın içərilərinə doğru irəlilədikdə isə Ukrayna, Rumıniya və Avstriya bazarları diqqəti cəlb edir. Ukrayna və Rumıniyada "SOCAR" brendi altında onlarla müasir yanacaqdoldurma məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Avstriyada isə yerli "A1" şəbəkəsinin YDM-ləri və neft bazalarının alınması hesabına pərakəndə bazara birbaşa çıxış əldə edilib. Bu ölkələrdəki qazanc sadəcə yanacaq satışı ilə məhdudlaşmır, həm də məntəqələrdəki kafe və mağaza şəbəkələrindən gələn gəlirlərlə ciddi şəkildə dəstəklənir.
Türkan İsgəndərli
