Niyə azərbaycanlılar Əliyevə alternativ görmürlər?
MEDİA Agentliyinin 2026-cı ilin may ayında 1210 respondent arasında üzbəüz müsahibə üsulu ilə keçirdiyi sosioloji sorğuya əsasən, Prezident İlham Əliyevə etimad səviyyəsi 87,7 faizə çatıb. Vətəndaşların 93,6 faizi onun fəaliyyətini müsbət qiymətləndirir, 81,9 faizi isə dövlət başçısını alternativsiz siyasi lider hesab edir. Bu rəqəmlər təkcə yüksək reytinqi deyil, həm də müasir dünyada nadir rast gəlinən dərin və rasional legitimlik fenomenini əks etdirir.
TodayPress TV Minval.az-a istinadən xəbər verir ki, bir çox ölkələrdə dövlət institutlarına etimadın ardıcıl şəkildə azaldığı, siyasi sistemlərin təmsilçilik böhranı və artan qütbləşmə ilə üzləşdiyi bir dövrdə Azərbaycan əks dinamika nümayiş etdirir. Burada liderə etimad abstrakt prosedur mexanizmləri vasitəsilə deyil, tarixi missiyanın – dövlət quruculuğunun tamamlanması və milli ləyaqətin bərpasının ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi ilə formalaşır.
Etimadın tarixi təməli
Cəmiyyətin Prezident ətrafında hazırkı birliyini müəyyən edən əsas hadisə 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi olub. Qələbə təkcə işğal olunmuş əraziləri geri qaytarmadı. O, 1991–1993-cü illərdə başlanan uzunmüddətli prosesi – Azərbaycanın tam suverenliyə qovuşması prosesini başa çatdırdı. 2020-ci ilə qədər ölkə "dondurulmuş münaqişə" şəraitində yaşayırdı, ərazisinin bir hissəsi Ermənistanın nəzarətində idi və ərazi bütövlüyü məsələsi açıq qalırdı. İlham Əliyevin hərbi əməliyyatların keçirilməsi barədə qərarı tarixi məsuliyyət aktı oldu. Bu qərar yalnız hərbi hazırlıq deyil, həm də siyasi iradə, strateji hesablamalar və nəticələrin məsuliyyətini daşımağa hazır olmağı tələb edirdi.
Məhz belə məqamlarda həqiqi legitimliyin mahiyyəti üzə çıxır. O, seçkilərdə formal təsdiqdən deyil, liderin həlledici anda millətin taleyinə görə məsuliyyəti öz üzərinə götürmək və onu qələbəyə aparmaq bacarığından yaranır. Cəmiyyət bunu xatırlayır və qiymətləndirir.
Uzaqgörən siyasət və milli maraqlara söykənmə
Yüksək etimad səviyyəsi böyük ölçüdə Prezident Əliyevin milli maraqları bəyanat kimi deyil, gündəlik fəaliyyət prinsipi kimi əsas götürən siyasət yürütməsi ilə izah olunur. Bu yanaşma enerji diplomatiyasında, hərbi-sənaye kompleksinin inkişafında, eləcə də suverenliyə zərər vermədən çoxşaxəli beynəlxalq münasibətlərin qurulmasında özünü göstərir.
Azərbaycan Cənubi Qafqazın əsas oyunçusuna və regional təhlükəsizliyin mühüm elementinə çevrilib. Ölkə xarici çağırışlara sadəcə reaksiya vermir, həm də yeni nəqliyyat və enerji dəhlizlərinin yaradılmasında fəal iştirak edir, müdafiə qabiliyyətini gücləndirir. Təhlükəsizliklə suverenlik arasında seçim etməyə məcbur qalan bir çox dövlətlərdən fərqli olaraq, Azərbaycan hər ikisini eyni vaxtda təmin etməyin mümkün olduğunu nümayiş etdirir.
Şəxsi keyfiyyətlər və birləşdirici rol
MEDİA-nın sorğusunda Prezidentin ümummilli maraqlar çərçivəsində birləşdirici fiqur kimi qəbul olunması xüsusi vurğulanır. Bu təsadüfi deyil. İlham Əliyev müasir siyasətçilər üçün nadir hesab olunan keyfiyyətləri özündə birləşdirir: strateji düşüncə, uzunmüddətli planlaşdırma bacarığı və eyni zamanda mürəkkəb qərarlar qəbul etmək qətiyyəti. O, populizmə can atmır və ani ictimai əhval-ruhiyyəyə uyğunlaşmır. Onun həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə nüfuzu ardıcıllıq və proqnozlaşdırıla bilən siyasətə əsaslanır.
Bir çox siyasi sistemlərin nüfuzlu lider çatışmazlığından əziyyət çəkdiyi şəraitdə Azərbaycan cəmiyyəti öz Prezidentində təkcə cari prosesləri idarə edən deyil, həm də ölkənin inkişaf trayektoriyasına görə tarixi məsuliyyət daşıyan lideri görür.
İnkişaf, özünütəminat və sabitlik
Yüksək etimad səviyyəsi daxili siyasətdə əldə olunan real nəticələrlə də möhkəmlənir. Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycan iqtisadi əsaslarını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib, ordusunu modernləşdirib və özünütəminetmə səviyyəsini artırıb. Xüsusilə diqqətçəkən məqam budur ki, bu proses pandemiya, Ukrayna müharibəsi, enerji bazarındakı qeyri-sabitlik və regional münaqişələrin artdığı bir dövrdə baş verib.
Sabitliyin getdikcə daha qiymətli resursa çevrildiyi dünyada Azərbaycan daxili sülhü və təhlükəsizliyi qoruyub saxlayır. Bu, sadəcə böyük sarsıntıların olmaması deyil. Bu, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, institutların inkişafı və ictimai həmrəyliyin təmin olunması istiqamətində aparılan sistemli işin nəticəsidir. Vətəndaşlar bunu hiss edir və qiymətləndirirlər.
Niyə "alternativ yoxdur"?
İlham Əliyevi alternativsiz siyasi lider hesab edənlərin 81,9 faizlik göstəricisi xüsusilə diqqətəlayiqdir. Bu göstərici əvvəlki dövrlərlə müqayisədə artıb və bütün sosial-demoqrafik qruplarda müşahidə olunur. Bu, formal mənada siyasi rəqabətin olmaması demək deyil. Bu, cəmiyyətin əhəmiyyətli hissəsinin hazırda milli maraqları, sabitliyi və davamlı inkişafı eyni səviyyədə təmin edə biləcək başqa siyasi fiqur görmədiyini göstərir.
Belə yanaşma hər hansı təbliğat nəticəsində deyil, müqayisələr əsasında formalaşır. 1990-cı illərdə ölkədə hökm sürən xaos və ərazi itkiləri, qonşu ölkələrdə vaxtaşırı baş verən siyasi böhranlar və dünyada liderlərə etimadın getdikcə daha kövrək xarakter alması ilə aparılan müqayisələr bu baxışı formalaşdırır.
Etimad strateji resurs kimi
Prezident Əliyevə yüksək ictimai etimad son nöqtə deyil, mühüm strateji resursdur. Bu, ölkəyə artan qlobal qeyri-müəyyənlik şəraitində inamla irəliləməyə, iddialı layihələri həyata keçirməyə və xarici siyasətdə müstəqilliyini qorumağa imkan verir.
Nəticə etibarilə, bu fenomen Azərbaycan cəmiyyətinin və onun liderinin müstəqilliyin əldə edilməsindən, çətin sınaqlardan keçərək ərazi bütövlüyünün bərpasına və dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsinə qədər mürəkkəb tarixi yolu birlikdə qət etdiyini göstərir. Bu gün vətəndaşların nümayiş etdirdiyi etimad həmin yolun uğurla keçilməsinin və bu yola rəhbərlik edən liderin üzərinə düşən ümidləri doğrultmasının təsdiqidir.
Bir çox dövlətlərin siyasi sabitliyin yeni modellərini axtardığı bir dövrdə Azərbaycan təcrübəsi göstərir ki, dərin legitimlik ideoloji konstruksiyalardan deyil, liderin milli maraqları qorumaq və irəli aparmaq, təhlükəsizliyi və inkişafı təmin etmək, ən əsası isə xalqa tarixi ədalət və milli ləyaqət hissini qaytarmaq bacarığından yaranır.
