Dünyanın əsgər silahı haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ - AK-47
Sovet dizayneri Mixail Kalaşnikov tərəfindən 1947-ci ildə yaradılan AK-47 hücum tüfəngi bu gün də dünyanın ən geniş yayılmış və ən etibarlı silahı olaraq qalır.
Təxminən 100 milyon ədəd istehsal olunmuş bu silah hələ də onlarla ölkənin ordusunda, qeyri-dövlət qruplarında və münaqişə zonalarında istifadə olunur.
AK-47 1949-cu ildə Sovet ordusu tərəfindən rəsmi qəbul edilib və 1974-cü ilə qədər Sovet Silahlı Qüvvələrinin standart piyada silahı olub. O vaxtdan bəri AK ailəsi (AKM, AK-74, AK-12 və s.) inkişaf etsə də, orijinal dizaynın sadəliyi və etibarlılığı heç vaxt üstələnməyib.
2026-cı ildə belə silahın rəsmi istehsalçısı olan “Kalashnikov Concern” AK platformasının müasir variantlarını (məsələn, qısaldılmış AK-12K) Rusiya ordusuna və digər ölkələrə tədarük etməyə davam edir.
Əsas üstünlükləri və texniki xüsusiyyətlər:
• 7.62×39 mm patronu ilə uzun vuruşlu qaz piston sistemi – palçıq, qum, don və ya isti şəraitdə belə nasazlıq vermir.
• Çəki: təxminən 3,5–4,3 kq (dolu patron darağı ilə).
• Lülənin uzunluğu: 415 mm, effektiv döyüş məsafəsi 350–400 metr.
• Atəş sürəti: 600 atış/dəqiqə (avtomatik rejimdə).
• “Over-the-beach” qabiliyyəti – sudan çıxandan dərhal sonra atəş aça bilir.
• Sadə konstruksiya: əsgər 3–4 dəqiqədə tam söküb-quraşdıra bilir.
Döyüş təcrübəsi və istifadəçilər:
AK-47 Vyetnam müharibəsi, Əfqanıstan (1979–1989), Afrika və Yaxın Şərq münaqişələrində, həmçinin bütün müasir regional müharibələrdə geniş istifadə olunub.
ABŞ əsgərləri Vyetnamda AK-47-ni ələ keçirib, test edərək üstünlüyünü qeyd ediblər.
Silah və onun variantları bəzi radikal qruplar, partizanlar və 106-dan çox ölkənin ordusunda (Afrika, Asiya, Latın Amerikası) hələ də aktivdir.
Mozambik bayrağında təsvir olunan AK-47 simvolik olaraq "azadlıq mübarizəsi" ilə əlaqələndirilir.
ABŞ istehsalı olan M16/M4 ilə müqayisədə AK-47 daha az dəqiq və daha ağır olsa da, ekstremal şəraitdə etibarlılığı ilə üstünlük təşkil edir.
Dezavantaj olaraq geri təpməsi güclü və uzun məsafədə dəqiqliyi aşağıdır. Lakin ucuz istehsal və sadə təmir sayəsində "dünyanın əsgər silahı" adını qazanıb.
AK platforması 2026-cı ildə də Rusiya və digər dünya ordularının əsas silahıdır və müasir təkmilləşdirmələr döyüş təcrübəsi əsasında aparılır.
Orijinal AK-47 isə hələ də qlobal miqyasda ən populyar hücum tüfəngi olaraq qalır – sadəcə silah deyil, tarixin və mübarizənin simvoludur.
Nicat Osmanlı
