Ordu yavaş-yavaş yığılır - Rusiya və Belarus Ermənistana müdaxiləyə hazırlanır?
Cənubi Qafqaz regionu növbəti dəfə tarixi dönüş nöqtəsinə qədəm qoyur.
Rusiya rəsmilərinin, xüsusilə Prezident Vladimir Putin və Belarus lideri Aleksandr Lukaşenkonun Ermənistana dair səsləndirdikləri sərt bəyanatlar, eləcə də Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçukun enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı təhdidvari çıxışları, Moskvanın regiona baxışında yeni bir fazanın başladığını göstərir.
Ermənistanın "Ukrayna yolu" ilə müqayisə edilməsi və Rusiya vətəndaşlarının təhlükəsizliyini bəhanə edərək hərbi müdaxilə hüququnun aktuallaşması, 7 iyun seçkilərindən sonrakı dövr üçün ciddi təhlükəsizlik riskləri formalaşdırır. Bu mənzərə fonunda Ermənistanda güc yolu ilə hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisi artıq nəzəriyyədən praktik müstəviyə keçir.
Bu proseslər qarşısında Azərbaycanın tutacağı mövqe, dövlətimizin regional liderlik və müstəqil siyasət xəttinin sınağı olacaq. Ermənistanla keçmiş münaqişə və tarixi qarşıdurmalar fonunda rəsmi Bakının soyuqqanlılıq nümayiş etdirməsi və vəziyyəti düşmənçilik prizmasından deyil, strateji milli maraqlar prizmasından qiymətləndirməsi zəruridir.
Demokratik Proseslərə və Suverenliyə Dəstək: Ermənistanda baş verə biləcək hər hansı qeyri-konstitusiya müdaxiləsinə və xarici qüvvələrin təzyiqlərinə qarşı prinsipial mövqe tutulmalıdır. Regionda istənilən ölkənin suveren iradəsinin kənar müdaxilə ilə pozulması, uzunmüddətli perspektivdə Azərbaycanın öz müstəqil siyasəti üçün də təhlükə yaradır. Demokratik seçkilərin və xalq iradəsinin dəstəklənməsi regionda stabilliyin əsas qarantıdır.
"Böl və idarə et" siyasətinin ifşası: Tarix boyu Cənubi Qafqazda mövcudluğunu qorumaq üçün Azərbaycan və Ermənistanı daim qarşı-qarşıya qoyan qüvvələrin məqsədi regionu asılı vəziyyətdə saxlamaqdır. Bu ssenarinin yenidən dövriyyəyə girməsinə imkan verilməməli, iki ölkə arasındakı düşmənçilik ritorikasının azaldılması üçün regional təşəbbüslər ön plana çıxarılmalıdır.
Rusiya amilinin regionda həlledici rol oynaması, Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanın öz inkişaf yollarını tam müstəqil seçmələrinə əngəl törədir. Azərbaycanın bölgədə yaratdığı yeni reallıqlar, regional əməkdaşlığın kənar müdaxilələr olmadan qurulması üçün ən sağlam təməldir.
Azərbaycanın marağında olan əsas hədəf, qonşularının daxili siyasi proseslərindəki çaxnaşmalardan deyil, regionda dayanıqlı və müstəqil sülh mühitindən faydalanmaqdır. Ermənistandakı seçkilər və sonrakı siyasi proseslər birbaşa bizim ölkəmizə aid olmasa da, regionun böyük bir oyun meydançasına çevrilməsinin qarşısını almaq üçün Azərbaycan daha çevik, praqmatik və regional suverenliyə əsaslanan diplomatiya yürütməlidir.
Cənubi Qafqazda "Rusiyanın mövcudluq siyasəti"nin zəifləməsi, region dövlətlərinin öz talelərini özlərinin təyin etməsi üçün tarixi bir fürsətə çevrilməlidir.
Jalə Rövşən
