Xamenei ÖLDÜRÜLƏRSƏ... — İranın "VARİS PLANI" sızdırıldı!
“The New York Times”ın (NYT) yaydığı məlumata görə, İranın Ali Dini Rəhbəri Əli Xamenei ABŞ və ya İsrailin mümkün hücumu zamanı öldürülməsi halında yüksək səviyyəli köməkçilərinə necə hərəkət etməli olduqlarına dair göstərişlər verib.
Bu təlimatların fövqəladə vəziyyətlərdə tətbiq olunacaq səlahiyyət bölgüsü və komanda zəncirini əhatə etdiyi bildirilir.
Həmçinin iddia edilir ki, Xameneinin öldürülməsi halında onun yerinə sadiq köməkçisi, ölkənin Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricani keçəcək.
Məlumdur ki, belə strateji post üçün varis məsələsi spontan qərar ola bilməz. Bəs “varis planı”nın sızdırılmasının səbəbi nədir?
Məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan politoloq Bakir Həsənbəyli yayılan məlumatların təsadüfi olmadığını düşünür:
“Bu məsələ sadəcə fikir yanıltmasıdır. Ölkədəki siyasi sistemə nəzər saldıqda bu variant həm maraqlı, həm də müxtəlif aspektlərdən məntiqli görünür. İranda Ali Dini Liderin seçilməsi Məsləhət Şurası tərəfindən həyata keçirilir. Əslində, bu seçkinin özü də formal xarakter daşıyır. Reallıqda isə proses təhlükəsizlik orqanlarının rəyi və rejimin ideoloji prinsiplərinə əsaslanır. Bu isə o deməkdir ki, varis məsələsi qəfil verilən qərar ola bilməz. 12 günlük müharibədə öldürülən generalların yerinə bir neçə saat sonra yenilərinin təyin edilməsi də bu qəbil məsələlərdən idi. Böyük ehtimalla dini liderin varisi çoxdan müəyyən edilib və onun kimliyi ciddi təhlükəsizlik səbəbilə məxfi saxlanılır”.
ƏLAVƏ RİSK
Ekspert hesab edir ki, mövcud şəraitdə varisin adının açıq elan olunması əlavə risk yarada bilər:
“Bu onu növbəti hədəfə çevirmək deməkdir. Əli Laricani sistem daxilində tanınmış fiqur olsa da, o, İslam inqilabının simvollarından deyil. Hətta SEPAH-ın belə namizədi hesab olunmur. Ən başlıcası isə Laricaninin dini lider seçilərkən tələb olunan şərtlərdən biri olan dini titulunun olmamasıdır”.
PLAN REALLAŞARSA…
B.Həsənbəyli mümkün ssenarilərdə rejimin davranış modelinə də toxunub:
“Baş verəcək hər hansı bir sui-qəsd və ya xarici hücum nəticəsində dini liderin ölümü reallaşarsa, o zaman bu vəziyyət rejim tərəfindən Qasım Süleymani hadisəsində olduğu kimi İslamda müqəddəs hesab olunan şəhidlik anlayışı çərçivəsində təqdim olunacaq. Bu amildən həm daxili etirazların yatırılmasında, həm də arxa plana keçirilməsində istifadə ediləcək, ötəri olsa belə, daxili müxalif dalğa müvəqqəti susdurulacaq və ya milli birlik adı altında elan olunacaq “düşmənlə” mübarizəyə sövq ediləcək. İran rejimi zaman-zaman bu üsuldan istifadə edir, böhranları ideoloji çərçivəyə salaraq siyasi sabitlik formatı yarada bilir. Rejim məhz SEPAH-ın və mühafizəkar qanadın dəstəyi ilə dini liderin varisini müəyyən edibsə, bu, post-Xamenei dönəmində qısa müddətli olsa belə, növbəti legitimlik şansının əldə olunmasına səbəb olacaq”.
Qiymət Mahir
