2 milyardı əhatə edən saziş: Dehlidə TARİXİ GÜN
"Hindistan və Aİ arasında 2 milyard əhalini əhatə edən saziş Vaşinqtona siyasi mesajdır".
TodayPress TV xəbər verir ki, bunu "Atlas" Araşdrımalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu oz "Facebook" hesabında yazıb.
O bildirib ki, Avropa İttifaqı və Hindistan təxminən 20 il davam edən danışıqlardan sonra azad ticarət sazişi imzalayıb:
"İmzalanma mərasimi sammit çərçivəsində Dehlidə keçirilib. Tədbirdə Hindistanın baş naziri Narendra Modi, Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen və Avropa İttifaqı Şurasının sədri Antonio Koşta iştirak ediblər. Modinin sözlərinə görə, bu, ölkə tarixində ən böyük azad ticarət müqaviləsidir. O, sazişi “bütün sövdələşmələrin anası” kimi qiymətləndirib. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen isə sazişi Avropa tarixində mühüm hadisə adlandırıb və 2 milyard əhalini əhatə edən azad ticarət zonasının yaradıldığını, bundan hər iki tərəfin faydalanacağını vurğulayıb".
Analitik sazişin əhəmiyyətini vurğulayarkən deyib ki, ticarət rüsumlarının azaldılması və ekoloji əməkdaşlıq müsbət qiymətləndirilə bilər:
"Hindistan və Avropa İttifaqı satışa çıxarılan malların 90%-dən çoxuna idxal rüsumlarını ləğv edir və ya azaldır. “The Times of India”ya görə, Hindistan Avropadan idxal olunan meyvə şirələri, emal olunmuş ərzaq məhsulları, zeytun yağı, marqarin və digər bitki yağlarına tətbiq olunan rüsumları ləğv edəcək, bu da Avropa İttifaqının kənd təsərrüfatı ixracı üçün bazarını açacaq. Həmçinin, hazırda 150%-ə çatan Avropa istehsalı güclü spirtli içkilərə tətbiq edilən rüsumlar 40%-ə endiriləcək. Digər tərəfdən, telekommunikasiya, nəqliyyat, mühasibat uçotu və audit daxil olmaqla, xidmət ticarəti üçün normalar liberallaşdırılır. Avropa İttifaqı ekoloji əməkdaşlıq öhdəliyi götürərək istixana qazı emissiyalarının azaldılması və “sənaye transformasiyası” üçün Hindistana 500 milyon avro ayıracaq".
Politoloq qeyd edib ki, sazişdən əvvəl də Avropa İttifaqı Hindistanın ən böyük ticarət tərəfdaşı idi:
"2024–2025-ci illərdə Hindistan və Avropa İttifaqı arasında ikitərəfli mal ticarəti 136,53 milyard dollara çatıb, xidmət ticarəti isə 83,1 milyard dollar təşkil edib".
E.Şahinoğlunun qənaətincə, saziş ABŞ-yə siyasi mesajdır:
"Hazırkı sazişin önəmi həm də ondadır ki, hindistanlı ixracatçılar Çindən asılılığını azalda biləcəklər. Saziş Vaşinqtona da mesajdır. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hindistanla ticarət sazişinin imzalanmasını ləngidir və Hindistana müəyyən tələblər irəli sürüb. ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent Brüssellə Dehli arasında imzalanan sazişi tənqid edərək bildirib: “Biz Hindistana Rusiya nefti aldığına görə 25% rüsum tətbiq etdik. Ancaq avropalılar Hindistanla ticarət sazişi imzaladılar. Avropalılar özlərinə qarşı müharibəni maliyyələşdirirlər”. Buna baxmayaraq, Brüssel Vaşinqtonun tövsiyəsinə əməl etməyib".
Jalə Rövşən
