ABŞ-yə “yox” deyildi: Yaponiyadan körfəzə ordu...
ABŞ-nin Yaponiyadan Yaxın Şərqə 2500 nəfərlik elit dəniz piyada bölməsini köçürməsi bölgədə münaqişəsinin yeni mərhələsinin başlanmasına səbəb ola bilər.
Bu barədə "The Daily Telegraph" nəşri yazıb.
Qəzetin məlumatına görə, elit bölmənin yaxın 10-15 gün ərzində "USS Tripoli" desant gəmisinin göyərtəsində gəlməsi gözlənilir və bu, müharibənin yeni mərhələsinin - ABŞ-nin quru əməliyyatlarına hazırlıqdan xəbər verə bilər.
Sözügedən məsələni politoloq Tofiq Abbasov TodayPress TV-yə şərh edib.
O, bildirib ki, Donald Trampın hazırda siyasi arenada vəziyyəti müəyyən qədər gərginləşib:
“Bunun əsas səbəblərindən biri onun plansız addımları və Benyamin Netanyahu ilə münasibətlərdə səlahiyyət balansının qeyri-müəyyən görünməsidir. Belə şəraitdə İran tərəfi dialoqdan qəti şəkildə yayınır və bunu açıq şəkildə əsaslandırır: əvvəlki danışıqlar zamanı aldadıldıqlarını və paralel olaraq zərbələrə məruz qaldıqlarını bildirirlər. Bu səbəbdən də yeni danışıqlara inamsız yanaşırlar və mümkün müharibənin başlanmasının qarşı tərəfdən asılı olacağını, lakin onun nəticələrinin öz nəzarətlərində ola biləcəyini vurğulayırlar”.
Analitik qeyd edib ki, mövcud vəziyyətdə üçüncü tərəflərin hərbi müdaxiləsinin həlledici rol oynayacağı inandırıcı görünmür:
“Çünki İran regionda kifayət qədər gücə malikdir. Digər tərəfdən, Avropa və ümumilikdə NATO ölkələrinin ABŞ ilə bu istiqamətdə koordinasiyadan çəkinməsi göstərir ki, heç kim aydın perspektivi olmayan münaqişəyə qoşulmaq istəmir. Bu kontekstdə baş verənlər daha çox İsrail–İran qarşıdurması kimi qiymətləndirilir və ABŞ-nin İsrailə dəstəyi ilə müşayiət olunur. Buna görə də beynəlxalq hüquq baxımından mübahisəli görünən bu məsuliyyəti üzərinə götürmək istəyən tərəf yoxdur”.
Ekspertin qənaətincə, Yaponiya və Cənubi Koreya kimi ölkələr ənənəvi olaraq ehtiyatlı siyasət yürüdürlər:
“Bu səbəbdən onların belə gərgin vəziyyətdə hərbi iştirak qərarı verəcəkləri real görünmür. Körfəz regionunda onsuz da yüksək gərginlik mövcuddur və belə şəraitdə proseslərdən müəyyən qədər uzaq durmaq daha rasional yanaşma hesab olunur. Lakin diplomatik kanalların tam bağlandığını demək doğru olmaz. Üçüncü tərəflər vasitəsilə ABŞ və İran arasında qeyri-rəsmi əlaqələrin davam etdiyi ehtimal olunur. Eskalasiyanı artırmaq əvəzinə, müvəqqəti fasilə verərək danışıqlara qayıtmaq ən optimal variant kimi görünür”.
Politoloq qeyd edib ki, İran hazırda həm mənəvi, həm də asimmetrik müharibə baxımından müəyyən üstünlük hiss edir və bu səbəbdən tələblərini irəli sürür. ABŞ isə bu tələbləri qəbul etməyə meylli deyil, çünki bu, Vaşinqton üçün siyasi baxımdan zəiflik kimi qiymətləndirilə bilər.
T.Abbasov əlavə edib ki, yaranmış bu pat vəziyyətində ən düzgün addım müəyyən müddət aktiv hərəkətlərdən çəkinmək ola bilər və ABŞ həqiqətən sülhdə maraqlıdırsa, ilk növbədə hücumları dayandırmalı və İsrailə də təsir göstərməlidir. Paralel olaraq İran da gərginliyi azaltmağa yönəlik addımlar ata bilər. Yalnız bu halda daha sabit mühitdə real siyasi həll yolları tapmaq mümkün olar.
Jalə Rövşən
