Tramp Əliyevə məktub göndərib - iyun ayında olacaq böyük hadisələrin mesajını verdi: Şifrələri açırıq
ABŞ Prezidenti Donald Trampın son açıqlamaları və iyun ayında keçirilməsi gözlənilən görüşlər Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi və iqtisadi mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.
Müşahidəçilərin fikrincə, qarşıdakı müzakirələr təkcə sülh gündəmi ilə məhdudlaşmayacaq, həm də regionun gələcək nəqliyyat, enerji və ticarət xəritəsinin formalaşmasına təsir göstərəcək.
Vaşinqtonun təşəbbüsü ilə yaradılan "TRIPP" layihəsinin fəaliyyət mexanizmlərinin iyun ayında daha da dəqiqləşdirilməsi gözlənilir. Müzakirələr zamanı tranzit marşrutlarından əldə olunacaq gəlirlərin bölüşdürülməsi, infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi və investisiya paketlərinin koordinasiyası əsas mövzular sırasında olacaq.
Tramp administrasiyası regionda iqtisadi təsir vasitələrindən istifadə etməyə üstünlük verir. Bu səbəbdən qarşıdakı görüşlərin əsas məqsədi iri maliyyə və infrastruktur layihələrinin konkretləşdirilməsi olacaq.
Danışıqlarda Ermənistan ərazisindən keçəcək marşrutun idarə olunması, təhlükəsizlik mexanizmlərinin qurulması və gömrük prosedurlarının rəqəmsallaşdırılması məsələlərinin də gündəmdə olacağı gözlənilir. Layihənin tərəfdarları hesab edirlər ki, bu addımlar regionda yeni nəqliyyat reallığı yarada və beynəlxalq tranzit imkanlarını genişləndirə bilər.
Enerji məsələləri də görüşlərin əsas istiqamətlərindən biri olacaq. Azərbaycanın enerji resurslarının yeni nəqliyyat marşrutları vasitəsilə Türkiyə və Avropa bazarlarına çıxarılması perspektivlərinin müzakirə ediləcəyi bildirilir. Bu çərçivədə enerji infrastrukturu, elektrik şəbəkələrinin inkişafı və yeni layihələrin reallaşdırılması imkanları nəzərdən keçiriləcək.
Analitiklərin fikrincə, regionun enerji potensialının beynəlxalq bazarlara inteqrasiyası iqtisadi əməkdaşlığı gücləndirməklə yanaşı, tərəflər arasında qarşılıqlı asılılığı da artıracaq.
İyun görüşlərinin əsas mövzularından biri də Orta Dəhlizin inkişafı olacaq. Məqsəd Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Xəzər dənizi və Cənubi Qafqaz üzərindən Avropa bazarlarına daha sürətli və səmərəli şəkildə çatdırılmasını təmin etməkdir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, hazırda aparılan müzakirələr sadəcə siyasi proses deyil. Söhbət gələcək onilliklər ərzində milyardlarla dollar dəyərində ola biləcək ticarət, logistika və enerji layihələrinin hüquqi və iqtisadi əsaslarının müəyyənləşdirilməsindən gedir.
Beləliklə, iyun ayında keçiriləcək görüşlərdə əsas diqqətin sülh bəyanatlarından daha çox investisiyalar, tranzit gəlirlərinin bölüşdürülməsi, enerji layihələri və yeni nəqliyyat marşrutlarının idarə olunmasına yönələcəyi gözlənilir.
Jalə Rövşən
