Alimlər kainatın ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarladı

Alimlər kainatın ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarladı
10.08.2025 16:30 Maraqlı

Beynəlxalq astronomlar qrupu kainatın indiyədək müşahidə olunmuş ən qədim və ən uzaq qara dəliyini aşkarlayıb.

TodayPress TV xəbər verir ki,  bu barədə “The Astrophysical Journal Letters” jurnalında dərc edilən tədqiqatda bildirilib.

Qara dəlik CAPERS-LRD-z9 qalaktikasında yerləşir və Böyük Partlayışdan cəmi 500 milyon il sonra formalaşıb. Bu, kainatın indiki yaşının təxminən 3 faizinə – 13,3 milyard il əvvələ uyğun gəlir.

CAPERS-LRD-z9 qalaktikası Ceyms Uebb teleskopu vasitəsilə CAPERS proqramı çərçivəsində aşkar edilib. Proqramın məqsədi ulduz sistemlərinin yaranmasının ən erkən mərhələlərini öyrənməkdir. Əvvəlcə parlaq və qeyri-adi dərəcədə qırmızı nöqtə kimi diqqət çəkən obyekt, “kiçik qırmızı nöqtələr” adlanan yeni tip kompakt qalaktikaların nümayəndəsi olub.

Hesablamalara görə, CAPERS-LRD-z9 qalaktikasındakı qara dəliyin kütləsi 300 milyon Günəş kütləsinə çata bilər ki, bu da onun qalaktikasındakı bütün ulduz kütləsinin yarısına bərabərdir. Bu göstərici onu digər məlum superkütləvi qara dəliklər arasında unikal edir.

Alimlər qırmızı rəngin qara dəliyi əhatə edən sıx qaz buludları ilə bağlı ola biləcəyini ehtimal edirlər. Belə obyektin erkən kainatda mövcudluğu qara dəliklərin böyümə sürəti və mənşəyi ilə bağlı mövcud nəzəriyyələri şübhə altına alır.

Tədqiqatçılar gələcəkdə Ceyms Uebb teleskopu ilə daha detallı müşahidələr apararaq qara dəliklərin ilk qalaktikaların formalaşmasında oynadığı rolu və kainatın erkən strukturlarının inkişafını öyrənməyi planlaşdırırlar.

Qiymət Mahir

XƏBƏR LENTİ
31 IYUL 2026
Beyləqanda dəhşətli qəzada xəsarət alanların SON VƏZİYYƏTİ 20:43 Tramp İspaniyanı ABŞ-yə nümunə çəkib, xəbərdarlıq etdi 20:21 “Port Baku”dakı yanğın söndürüldü - VİDEO 18:39 Qırğızıstan səfərindən İlham Əliyevin paylaşdığı VİDEO 20:06 Zelenski ABŞ-yə “Patriot” məsələsini unutmağa qoymadı 20:00 İspaniya ölkəyə qanunsuz “soxulan” miqrantların yarısını “qovdu” 19:47 Prezidentin Qırğızıstana səfəri başa çatdı 19:37 Bəraət istəyən separatçılar cavab gözləyir - Məhkəmə qərarını hazırlayır 19:34 Paşinyan hökuməti “dağılır” - Bakı ilə sülh prosesini aparan komanda dəyişəcək? 19:19 Sərxoş sükan arxasına keçdi, narkotik istifadə etdi - Amma deportasiya olunmadı, çünki… 19:08 Sahibə Qafarovadan Cənubi Afrikaya niyə getdi? - Vacib səfər 19:02 Müxalifətçi oliqarxın zavodu dövlət nəzarətinə keçdi 18:51 Kommunal xidmətlər kəskin bahalaşacaq - Müharibənin növbəti nəticəsi 18:35 Azərbaycanlı məşhur blogger həbs olunacaq? - SƏBƏB 18:25 Gülxanım Şirinova bürünc medal qazana bilmədi 18:14 Trampın Qəzza ilə bağlı yeni planı İsrail və HƏMAS-a “sərf etməyəcək” 18:08 Məsafə əsaslı avtomobil nəqliyyatı xidmətinə görə subsidiyanın ödənilməsi qaydası təsdiq edilib 17:55 Birinci xanım Mehriban Əliyeva Çolpon-Atada "Altın-Balalık" sağlamlıq və reabilitasiya mərkəzi ilə tanış olub 17:52 "Bank BTB"nin lisenziyası ləğv edilib, "T-Kredit" BOKT-a lisenziya verilib 17:48 Polşa Rusiyadan hesabat tələb etdi 17:44 Əhalinin Siyahıyaalınmasına Yardım üzrə Mərkəzi Komissiya yaradılacaq 17:20 Sançes baş verənlərdən şoka düşüb: ərazimizə hücum edirlər 17:15 İspaniyada 25 mindən çox miqrant Mərakeşə geri qaytarıldı 17:02 Rassellin gələcəyi ilə bağlı gözlənilməz açıqlama 16:50 Dezinformasiyalar sosial həyatımızı təhlükə altına aldı – Prezident müdaxilə etməli oldu. 16:45 Bütün Xəbərlər