“Qarabağa qayıtmaq təhlükədir” — “Etimad siqnalı”, yoxsa...?

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Orbeli Forumunda çıxışında deyib ki, ermənilərin Qarabağa qayıtması sülh prosesinə təhlükə yarada bilər.

“Ermənistan və Azərbaycan arasında psixoloji münaqişə davam edir, lakin siyasi cəhətdən artıq bitib. Fakt budur ki, sülh hər iki ölkə üçün tanış olmayan bir anlayışdır. Sosial və psixoloji qavrayışları tək bir qərarla dəyişdirmək mümkün deyil”, - o əlavə edib. 

Baş nazirin çıxışını TodayPress TV-yə şərh edən politoloq Anar İsayev bildirib ki, Paşinyanın son açıqlamaları, o cümlədən “ermənilərin Qarabağa qayıdışının sülh prosesinə təhlükə yarada biləcəyi” fikri onun siyasi ritorikasında mühüm dönüş nöqtəsidir:

“Paşinyan artıq açıq şəkildə bildirir ki, Ermənistan Qarabağ məsələsini beynəlxalq gündəmdən çıxarıb və Azərbaycanla sülhün əsas prinsiplərindən biri tərəflərin bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanınmasıdır. Bu onun 2020-ci ildən sonra tədricən formalaşdırdığı “reallıq siyasəti”nin davamıdır. Baş nazir həm daxili auditoriyanı, həm də Qərbə yönəlmiş yeni siyasi kursu balanslaşdırmağa çalışır. Bununla belə Ermənistan daxilindəki radikal revanşist qüvvələrin təzyiqini azaltmaq üçün bəzən diplomatik cümlələrdən istifadə etməsi də təsadüfi deyil. Yəni Paşinyan reallığı qəbul edir, amma siyasi manevr imkanlarını da qorumağa çalışır”.

Ekspert qeyd edib ki, Paşinyanın bu mövqeyi erməni cəmiyyətində fərqli reaksiyalar doğurur:

“Ermənistanda aparılan sorğular göstərir ki, 2020-ci il müharibəsindən və 2023-cü il antiterror əməliyyatından sonra əhalinin böyük bir hissəsi artıq Qarabağın itirildiyini qəbul edib. Bu daha çox “məcburi reallıqla razılaşma” halıdır. Əsasən gənclər və şəhər əhalisi sülhə meylli görünür, amma diaspora və köhnə siyasi elita, xüsusən sabiq prezidentlər Robert Köçəryan və Serj Sarkisyanın çevrələri hələ də bu mövqeyi rədd edir. Yəni Ermənistan daxilində sülhə münasibətdə fikir ayrılığı qalır”.

Anar İsayevin qənaətincə, bu reallıq Paşinyanı həm daxili, həm də beynəlxalq səviyyədə ikiqat təzyiq altında saxlayır:

“Paşinyan anlayır ki, Qarabağ uğrunda yeni müharibə nə realdır, nə də arzuolunandır. Ermənistanın yeganə çıxış yolu Azərbaycan və Türkiyə ilə iqtisadi, ticarət və kommunikasiya əlaqələrinin bərpasıdır. O, artıq Qərb və Rusiya arasında “oyun sahəsi” olmaq istəmir, əvəzində regionda sabitlik yaratmaq və reallığı qəbul etmək istəyir”.

Analitik əlavə edib ki, Paşinyanın son ritorikası həm Bakıya yönəlmiş “etimad siqnalı”, həm də erməni ictimaiyyətini reallığa alışdırmaq cəhdidir:

“Bu bəyanatlar səmimi olmasa da, məcburi və realist xarakter daşıyır. Ermənistan cəmiyyəti hələ tam barışmayıb, lakin barışa doğru psixoloji keçid mərhələsindədir. Sülh sazişi imzalansa belə, onun ictimai legitimliyi Ermənistanda uzun müddət mübahisə mövzusu olaraq qalacaq”.

Qiymət Mahir