33 ildən sonra "NÜVƏ YARIŞI" — Trampın qərarı dünyanı silkələdi!

ABŞ 33 ildən sonra ilk dəfə nüvə silahlarını yenidən sınaqdan keçirməyə hazırlaşır.

Prezident Donald Tramp bu barədə özünün “Truth Social” hesabında məlumat paylaşıb. O bildirib ki, digər ölkələr artıq sınaq proqramları həyata keçirir və ABŞ da geri qalmamalıdır.

“Müharibə Nazirliyinə göstəriş verdim ki, eyni qaydada bizim nüvə silahlarımızın da sınaqlarına başlanılsın. Bu proses dərhal başlayacaq. Dünyada ən çox nüvə silahı bizdədir. Rusiya ikinci, Çin isə üçüncü yerdədir, amma beş il ərzində bizə çata bilər”, - Tramp vurğulayıb.

Donald Trampın 33 ildən sonra ABŞ-də nüvə sınaqlarının bərpası barədə verdiyi göstəriş beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminə necə təsir göstərə bilər?

Məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan siyasi məsələlər üzrə ekspert Ənvər Ağazadənin fikrincə, bu, nüvə silahları ilə bağlı qlobal rəqabətin yenidən aktuallaşdığını göstərir. Çünki nüvə silahı dövlətin gücünün və təhlükəsizliyinin əsas göstəricilərindən biridir:

“Tramp istəyir ki, ABŞ bu sahədə Çin və Rusiyadan geri qalmasın. Onun üçün nüvə silahları əsas təminat vasitələrindən biridir. Lakin bu qərarın ciddi mənfi nəticələri də ola bilər.

Birincisi, digər ölkələr də nüvə sınaqlarını artıraraq yeni nüvə yarışı başlada bilərlər, bu isə silahlanmanın genişlənməsi və “Soyuq müharibə” dövrünü xatırladan gərginliklərə yol aça bilər. İqtisadi cəhətdən isə yarışa qatılan ölkələrdən hansı resurs cəhətdən dözə bilməyəcəksə, o daha da zəifləyəcək.

İkincisi, nüvə silahlarının geniş şəkildə istehsalı və sınaqların artması bütün bəşəriyyət üçün real təhlükədir. Hətta istifadə olunmasa belə, kütləvi sınaqlar ekoloji və insan sağlamlığı baxımından ciddi risklər yaradır. Nəticə etibarilə, nüvə sınaqlarının kütləvi şəkildə artması dünya üçün ciddi təhdiddir”.

Ekspertin sözlərinə görə, Trampın bu qərarı verməsinin ilkin səbəbi ABŞ-nin birincilik mövqeyini qorumaq istəməsidir:

“Digər tərəfdən, “Soyuq müharibə” illərində olduğu kimi rəqib ölkələrin iqtisadiyyatını zəiflətmək istəyir. Lakin bu siyasətin heç kəsə fayda gətirməyəcəyi açıqdır. Normal düşünən dövlət rəhbərləri belə bir silahlanmanın qarşısını almağa çalışmalıdırlar. Əvvəllər kütləvi silahlanmaya nəzarətə dair beynəlxalq müqavilələr imzalanmışdı. İndi həmin mexanizmlərin yenidən gündəmə gətirilməsi vacibdir. BMT və digər beynəlxalq təşkilatlar bu istiqamətdə müəyyən addımlar ata, ölkələrlə razılaşma əldə edərək nüvə silahlarının istehsalına və sınaqlarına məhdudiyyətlər qoymağa çalışa bilərlər. Nəzarət mexanizmləri yenidən ortaya qoyula bilər, amma nüvə silahlarının kütləvi istehsalı və sınaqlarının yaratdığı zərərlər çox geniş və təhlükəlidir”.

Qeyd edək ki, ABŞ Prezidentinin paylaşımı Rusiyada böyük ajiotaja səbəb olub. Hazırda Rusiya mətbuatı ABŞ-nin mümkün nüvə sınaqlarına dair onlarla material dərc edir.

Kremlin mətbuat katibi Dmitri Peskov açıqlamasında bildirib ki, Rusiya nüvə sınaqlarına qoyulan beynəlxalq moratoriumun mümkün pozulmalarını diqqətlə izləyir və lazım gəldikdə cavab tədbirləri görəcək.

Qiymət Mahir