Yerdə iqlim düşündüyümüz qədər isti olmayıb: Təhlükə isə indi başlayır - Yeni araşdırma
Yer kürəsinin iqlim sistemində yüz milyonlarla il ərzində planetin temperaturunu sabit saxlayan təbii mexanizmlər mövcud olub. Yeni araşdırma göstərir ki, qədim dövrlərdə Yer əvvəlki hesablamalarda göstərildiyi qədər isti olmayıb. Bu isə insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan qlobal istiləşmənin planet üçün daha ciddi risklər yaratdığını göstərir.
TodayPress TV Azpost.info-ya istinadən bildirir ki, bu barədə Earth.com portalı məlumat yayıb.
Tədqiqat Böyük Britaniyanın Lids Universitetinin alimləri tərəfindən aparılıb. Onlar Yerin təxminən 540 milyon il əvvəl başlayan Fanerozoy dövründən bu günə qədər olan temperatur tarixini yenidən qurmaq üçün yeni ölçmə metodundan istifadə ediblər.
Əvvəlki hesablamalar yanlışdır?
Əvvəlki araşdırmalarda bəzi geoloji dövrlərdə Yerin orta temperaturunun sənaye inqilabından əvvəlki səviyyədən 20 dərəcə, bəzi daha qədim dövrlərdə isə hətta 30 dərəcə Selsi yüksək olduğu iddia edilirdi.
Bu nəticələr belə fikir formalaşdırmışdı ki, Yer kürəsi tarix boyu son dərəcə yüksək temperaturlara tab gətirə bilib.
Lakin yeni araşdırma tamamilə fərqli mənzərə ortaya qoyur.
Planeti qoruyan təbii “əyləc” işləyib
Alimlərin əldə etdiyi nəticələr göstərir ki, Yerin iqlimində temperaturun həddindən artıq dəyişməsinin qarşısını alan təbii sabitləşdirici mexanizmlər fəaliyyət göstərib.
Məhz bu mexanizmlər sayəsində planetdə həyat davam edə, canlılar təkamül edə və biosfer dəfələrlə məhv olmaq təhlükəsindən qoruna bilib.
Araşdırmaya görə, Yer tarixində qeydə alınan ən yüksək temperatur sənaye inqilabından əvvəlki dövrdən maksimum 10 dərəcə Selsi yüksək olub.
Bu göstərici yenə də indiki iqlimdən daha isti hesab edilsə də, əvvəlki hesablamalardan 10–20 dərəcə aşağıdır.
Qlobal istiləşmə görünməmiş nəticələrə səbəb ola bilər
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Çendu Texnologiya Universitetinin alimi Dunyuy Çjen bildirib ki, yeni metod Yerin qədim iqlim tarixini əvvəlki üsullarla müqayisədə daha dəqiq bərpa etməyə imkan verib.
Araşdırma onu da göstərir ki, Yerin uzunmüddətli iqlim həssaslığı bəzi son hesablamalarda göstərildiyindən daha aşağı ola bilər.
Bununla belə, alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, təbii mexanizmlər milyonlarla il ərzində temperaturu nəzarətdə saxlasa da, insan fəaliyyəti nəticəsində baş verən sürətli qlobal istiləşmə bu tarazlığı poza bilər.
Onların fikrincə, əgər qlobal temperatur gələcəkdə 10 dərəcə Selsi artarsa, bəşəriyyət Yer tarixində indiyədək müşahidə olunmamış iqlim şəraiti ilə üzləşə bilər.
Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticələr qlobal istiləşmənin təsirlərini azaltmaq üçün təcili tədbirlərin görülməsinin vacibliyini bir daha ortaya qoyur.
