Araşdırma sübut etdi: Canlı yuxular yuxu keyfiyyətini artırır
Yuxuların canlılığı və zənginliyi insanın oyandıqdan sonra özünü nə dərəcədə dinc hiss etməsinə birbaşa təsir göstərə bilər.
TodayPress TV xəbər verir ki, bu barədə "Gazeta.ru"da məqalə dərc olunub.
Təcrübədə 44 sağlam könüllü iştirak edib. Alimlər laboratoriya şəraitində iştirakçıları müşahidə edərək ümumilikdə 196 gecə yuxunu təhlil ediblər. İştirakçılar yuxunun müxtəlif mərhələlərində müntəzəm olaraq oyadılıb və onlardan yuxu görüb-görmədikləri, həmçinin yuxunun nə qədər dərin olduğunu necə hiss etdikləri barədə məlumat vermələri istənilib.
Nəticələr göstərib ki, “dərin yuxu” hissi yalnız tam huşsuzluq dövrlərində deyil, eyni zamanda canlı və intensiv yuxulardan sonra da yaranır. Bu hal, hətta beyin fəaliyyətinin oyaqlıq vəziyyətinə daha yaxın olduğu anlarda belə müşahidə olunub. Əksinə, iştirakçılar yuxunun ən “səthi” hisslərini baş verənlərdən qismən xəbərdar olduqları, lakin tam formalaşmış yuxu görmədikləri hallarda bildiriblər.
Neyrobioloq Giulio Bernardi qeyd edib: “Başqa sözlə, yuxu zamanı bütün zehni fəaliyyətlər eyni səviyyədə qavranılmır. Təcrübənin keyfiyyəti, xüsusilə onun immersivliyi əsas rol oynayır”.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, canlı yuxular beyin fəaliyyətindəki dalğalanmaları tənzimləyən bir növ “bufer” rolunu oynaya bilər. Bu isə obyektiv göstəricilər uyğun gəlmədikdə belə, insana fasiləsiz və dərin yuxu hissi yaşamağa imkan verir.
Alimlər gecənin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edən N2 fazasına (yavaş dalğalı yuxunun ikinci mərhələsi) xüsusi diqqət yetiriblər. Onların məlumatlarına görə, məhz bu mərhələdə yuxunun canlılığı ilə subyektiv dərinlik hissi arasındakı əlaqə daha aydın görünür.
Bundan əlavə, səhərə yaxın — orqanizmin fizioloji olaraq yuxuya ehtiyacının azaldığı dövrdə — yuxular daha canlı olur və eyni zamanda dərin yuxu hissi də güclənir.
Bernardinin sözlərinə görə, bu fakt bəzi insanların obyektiv ölçmələr normal olsa belə, niyə yuxularından narazı qaldığını izah edə bilər.
Həmçinin gələcəkdə alimlər yuxuların məzmununa və ya canlılığına təsir etməyin (məsələn, sensor stimullaşdırma və ya idrak texnikaları vasitəsilə) yuxusuzluğun müalicəsinə və ümumilikdə yuxu keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına kömək edə biləcəyini istisna etmirlər.
Jalə Rövşən
