Azərbaycan gəncliyi nə qədər yeni fikirlərə sahibdir?

Gənclər ölkənin böyük hissəsini əhatə edir. 14-29 yaş arası olan insanlar həm köhnə dəyərlərə bağlıdır, həm də yeni texnologiyalara və qlobal trendlərə maraq göstərir. Bu, həm dövlətin köhnə nəsilin, həm də internet və dünyanın təsirindən gəlir.

Bəs Azərbaycan gəncliyi nə qədər yeni fikirlərə sahibdir?

Bir çox gənc özünü inkişaf etdirmək, yenilik etmək istəyir. Bu sahədə dövlətin də dəstəyi az deyil. Məsələn “Startup Azerbaijan”, INNOLAND və digər mərkəzlər gənclərə pulsuz təlim, mentor və dəstək verir. Gənclər onlayn mağaza, sosial media idarəetməsi (SMM), oyun texnologiyaları və süni intellekt kimi sahələrdə çalışırlar.

Gənclərin çoxu telefon və kompüterlə böyüyüblər. Onlar rəqəmsal bacarıqları tez öyrənir. Xarici ölkələrdə təhsil proqramları (Erasmus+ və s.) sayəsində yeni biliklər qazanırlar. Hətta beynəlxalq təşkilatlarda da könüllü və rəsmi şəkildə işləyən gənclərimiz mövcuddur. Zəmanə insanları yeni fikirlərə daha açıqdır. Onlar köhnə Sovet düşüncəsindən uzaqlaşıb, daha yaradıcı olmağa çalışırlar.

Ancaq gənclər arasında işsizlik digər yaş qruplarına nisbətən daha yüksəkdir. Bir çox gənc stabil dövlət işini üstün tutur, yenilik etmək onlara riskli görünür. Bəziləri ailə təzyiqi, “stabil həyat” arzusu və ya riskdən qorxduqları üçün yeni ideyaları gerçəkləşdirmirlər. Etmək istəsələr də, bacarmayacaqları təqdirdə kənar müdaxilələr onları narahat edir. 

Bütün bunlara baxmayaraq ölkəmizdə yenilik az deyil:

Clopos — Restoranlar üçün bütün işləri idarə edən proqram (sifariş, ödəniş, anbar və hesabatlama). Bulud əsaslı sistemdir və çox populyardır.

Unibroad — Təhsil platforması. Azərbaycan gəncləri tərəfindən yaradılıb və dünyada ən yaxşı təhsil startapları arasında yer alıb. London kimi yerlərdə tanınıb.

Recepta (Recipe) — Kağız qəbzləri rəqəmsal şəkildə saxlayan və idarə edən sistem. Beynəlxalq investorlardan 700 min dollar investisiya alıb və xaricdə uğur qazanıb.

Green Public — Ekoloji startap. Süni intellektlə yaşıl sahələri və meşələri qorumağa kömək edir. 2025-ci ildə Qətər və Dubayda böyük texnologiya tədbirlərində iştirak edib.

Buglance — Mobil proqramları test edən platforma. Xarici müştərilər cəlb edib və beynəlxalq bazara çıxıb.

WakeMeApp — Avtobus və ya metroda sərnişinə dayanacağını xatırladan proqram. Universitet tələbələri tərəfindən yaradılıb.

Payriff və Epoint — Elektron ödəniş sistemləri. Dövlət layihələrində də istifadə olunur.

Booknetic — WordPress üçün görüş və rezervasiya sistemidir. Çox istifadə olunur.

Başqa sahələrdə də yeniliklər var:

Oyun sənayesi — Azərbaycanda 25-dən çox oyun studiyası fəaliyyət göstərir. Gənclər oyun yaradır və beynəlxalq tədbirlərdə iştirak edir.

Yaşıl texnologiyalar — “Green Hackathon” kimi yarışmalarda gənclər iqlim və ekoloji problemlər üçün həll yolları tapır.

Təhsil və kodlama — “Qızlar üçün Kodlama”, “STEAM məktəbləri”, “Robotex Azerbaijan” kimi layihələr minlərlə gənci əhatə edir.

Süni intellekt və kibertəhlükəsizlik — Gənclər bu istiqamətlərdə yeni proqramlar və həllər hazırlayır.

Nəticə etibarilə demək olar ki, Azərbaycan gəncliyi yeni fikirlərə açıq, dinamik və inkişaf etməyə meyilli bir təbəqədir. Onların ideyaları və təşəbbüsləri düzgün istiqamətləndirildikdə, ölkənin gələcək inkişafında mühüm rol oynaya bilər. Gənclərə daha çox dəstək və imkan yaradılması isə bu potensialın tam üzə çıxmasına şərait yaradacaq.

Türkan İsgəndərli