Kreml təkzib etdi: Putin və Zelenski arasında danışıq olacaq?
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Volodimir Zelenski ilə Mar-a-Laqodakı görüşü, Zelenski ilə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında beş ildən sonra ilk birbaşa telefon danışığının yolunu aça bilər. ABŞ tərəfi bunu potensial “diplomatik qələbə” hesab edir. Lakin Kremlin mətbuat katibi Dmitri Peskov bildirib ki, hazırda belə bir danışıq planlaşdırılmayıb. Moskvanın əsas şərti isə Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Donbasdan çıxarılmasıdır.
Maraqlıdır, Putin və Zelenski arasında ikili danışıq mümükündürmü və Trampın vasitəçiliyi ilə bu sülh prosesinə hansı konkret dəyişikliyi gətirə bilər?
Məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan politoloq Turan Rzayev bildirib ki, ABŞ-nin sülh təşəbbüsü var, amma Rusiya hələ aktiv iştirak etmir:
"Görüşün əsas mövzusu Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli və Trampın irəli sürdüyü 20 maddəlik sülh planı olub. Lakin proses kritik mərhələdədir və praktiki nəticələr baxımından zəifdir. ABŞ-nin təşəbbüsü açıq şəkildə öz maraqları çərçivəsində qurulub. Tramp administrasiyası Ukraynaya sülh sazişi imzalamaq üçün təzyiq göstərir və bunun qarşılığında Kiyev ehtimal ki, müəyyən ərazi güzəştlərinə razı olmalıdır. Bu yanaşma ABŞ-nin regional güc siyasətinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Məqsəd həm münaqişənin siyasi həllinə nail olmaq, həm də Rusiyanın tam təcrid olunmasının qarşısını almaqdır. Rusiya tərəfinin hazırda danışıqlara qayıtması isə hələlik çətin görünür. Tramp görüşdən sonra açıqlayıb ki, Putin danışıqların baş tutmasını istəyib, amma Moskvanın aktiv iştirakının yaxın perspektivdə reallaşması qeyri-müəyyən olaraq qalır. Bu vəziyyət sülh prosesinin ABŞ-nin planlaşdırdığı kimi irəliləməsinin qarşısında əsas məhdudiyyət olaraq qalır".
Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqının mövqeyi isə ABŞ-dən fərqlidir. İtaliyanın xarici işlər naziri Antonio Tajani Avropanın sülh prosesində iştirakını vurğulasa da, praktik olaraq Aİ müharibənin real həllində maraqlı deyil və prosesdə fəal rol oynamır. Bu isə sülh sazişinin beynəlxalq legitimliyi və geniş dəstək baxımından əlavə çətinlik yaradır.
Sülh prosesinin nəticəsi hələ qeyri-müəyyəndir:
"Trampın açıqlamaları və Zelenski ilə görüşü göstərir ki, ABŞ sülh prosesinə prioritet verəcək və gələn il bu məsələyə daha çox diqqət ayıracaq. Lakin indiki mərhələdə prosesin nəticələri hələ qeyri-müəyyən olaraq qalır. Görüş diqqəti cəlb etsə də, real addımlar və praktik həll baxımından zəifdir. Ukrayna və Rusiya arasında kompromislərin əldə olunması, Avropanın fəal iştirakı və Rusiyanın danışıqlara qayıtması olmadan dayanıqlı sülhün təmin olunması çətin görünür".
Jalə Rövşən
