İsrail qondarma "erməni soyqırımı"nı tanıdı, erməni Paşinyan dəliyə döndü - Bakı nə reaksiya verəcək?
İsrail Nazirlər Kabinetinin 1915-ci il hadisələrini rəsmən "erməni soyqırımı" kimi tanıyan qətnaməni qəbul etməsi Yaxın Şərq və Cənubi Qafqazda geosiyasi balansın dəyişə biləcəyi barədə müzakirələri gücləndirib. Beynəlxalq analitiklər və müxtəlif xarici beyin mərkəzləri hesab edirlər ki, qərar regional təhlükəsizlik, diplomatik münasibətlər və hərbi əməkdaşlıq baxımından ciddi nəticələr doğuracaq.
Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, ilk növbədə Türkiyə ilə İsrail arasında onsuz da gərgin olan münasibətlər daha da pisləşəcək. Analitiklər Ankara ilə Təl-Əviv arasında diplomatik əlaqələrin tamamilə dondurulması, səfirlərin geri çağırılması, hava məkanının İsrail təyyarələri üçün bağlanması və qalan ticarət kanallarının da dayandırılması ehtimalını istisna etmirlər.
Xarici hərbi ekspertlər qərarın Azərbaycan-İsrail strateji tərəfdaşlığına da təsir göstərəcəyini bildirirlər. Onların fikrincə, Bakının Türkiyə ilə müttəfiqlik münasibətlərini nəzərə alaraq diplomatik baxımdan çətin seçim qarşısında qalmaq ehtimalı yüksəkdir. Təhlillərdə hərbi-texniki əməkdaşlığın müəyyən sahələrdə zəifləyəcəyi, bəzi müdafiə layihələrinin isə dondurula biləcəyi gözlənilir. Bununla yanaşı, İsrailin enerji təminatında Azərbaycanın rolunun gələcək əməkdaşlığa təsiri də mümkün ssenarilər sırasındadır.
Siyasi müşahidəçilər hesab edirlər ki, qərar ilk baxışdan Ermənistanın maraqlarına uyğun görünsə də, ölkə daxilində fərqli nəticələr doğuracaq. Onların fikrincə, Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılmasını prioritet kimi təqdim edən Baş nazir Nikol Paşinyan daxildə radikal siyasi qüvvələrin və mühafizəkar dairələrin təzyiqi ilə üzləşəcək. Eyni zamanda vurğulanır ki, qərarın Ermənistana birbaşa hərbi və ya iqtisadi dividendlər qazandıracağına dair konkret əlamətlər yoxdur.
Beynəlxalq ekspertlər qərarın hüquqi deyil, daha çox siyasi kontekstdə qiymətləndirildiyini də qeyd edirlər. Onların fikrincə, bu addım "soyqırımı" anlayışının beynəlxalq siyasətdə diplomatik təzyiq vasitəsinə çevrilməsi barədə müzakirələri yenidən aktuallaşdıracaq. Təhlillərdə bildirilir ki, məsələ parlamentdə də müzakirə olunarsa, İsrail-Türkiyə münasibətlərində gərginlik uzunmüddətli xarakter daşıyacaq.
Xanım Musayeva
