Ferstappen və Hemiltonun narazılığı təsadüfi deyil – F1 silkələnir
Yeni mövsümə hazırlıq çərçivəsində təqdim edilən yeni güc qurğusu və texniki reqlament “Formula-1” dünyasında ciddi müzakirələrə səbəb olub.
Bəhreyndə keçirilən testlər göstərdi ki, dəyişikliklər sadəcə texniki yenilənmə deyil. Bu, “Formula-1”in gələcək istiqamətini müəyyən edə biləcək strateji dönüş nöqtəsidir. Keçmiş pilot Devid Kulthardın Maks Ferstappen və Lyuis Hemiltonun tənqidlərinə dəstək verməsi isə narazılığın yalnız pilotlarla məhdudlaşmadığını göstərir.
Hemiltonun bolidlərin əvvəlkindən daha yavaş hiss olunduğunu deməsi əslində texniki fəlsəfə dəyişiminin göstəricisidir. Sürət yarışının yeni reqlamentində elektrik enerjisinin payı artırılır, yanacaq səmərəliliyi ön plana çıxarılır və “yaşıl” texnologiyalar tətbiq olunur. Bu isə klassik “Formula-1” azarkeşlərinin gözlədiyi maksimum sürət və aqressiv performansla ziddiyyət yarada bilər. Sürətin azalması televiziya məhsulu kimi yarışların vizual cazibəsini də risk altına qoyur.
Lando Norrisin enerji səmərəliliyi ilə bağlı tələbi yeni reqlamentin ən mübahisəli tərəflərindən biridir. “Formula-1”də pilotun rolu azalır, mühəndis strategiyası artır.
Oskar Piastrinin “fəlakət resepti” kimi xarakterizə etdiyi yeni düzxətli rejim isə startlarda əlavə risk yarada bilər. Start fazası onsuz da “Formula-1”də ən təhlükəli mərhələlərdən sayılır. Bu səbəbdən innovasiya ilə təhlükəsizlik standartları uyğunlaşdırılmalıdır.
“Red Bull”un texniki direktoru Pyer Vaçenin minimal çəkiyə çatmağın çətin olacağını deməsi mühəndislər üçün ciddi çağırışdır. Elektrik komponentlərinin artması bolidin ümumi çəkisini artıra, idarəetməni çətinləşdirə və təkər aşınmasına təsir edə bilər. Ağır bolidlər isə döngələrdə sürəti azaltmaqla yarışların dinamizmini aşağı sala bilər.
Temp baxımından üstünlük qazanılması yeni reqlamentlərin həmişə olduğu kimi “boşluq” yarada biləcəyini göstərir. F1 tarixində 2014 hibrid erasının əvvəlində “Mercedes”, 2022 aero reqlamentində “Red Bull2 kimi nümunələr var. Əgər qaydalar düzgün balanslaşdırılmazsa dominantlıq dövrü uzana və yarışa maraq azala bilər.
Bir sözlə, 2026 reqlamenti ətrafında yaranan mübahisələr təsadüfi deyil. Yeni güc qurğuları və texniki dəyişikliklər “Formula-1”də sürət və şou elementi, enerji effektivliyi, təhlükəsizlik, mühəndislik kompleksliyi və komandalararası balans kimi fundamental məsələləri yenidən gündəmə gətirir. Bu səbəbdən “Formula-1” hazırda yalnız texniki transformasiya yox, həm də identiklik böhranı yaşayır. Tezliklə “Formula-1”in texnologiyanın vitrini olacağı, yoxsa yarış dramının zirvəsinə yüksələcəyinə aydınlıq gələcək.
Namiq HUN
