Ekspert: "İş saatları dəyişərsə, tıxac azalacaq"
Tıxac problemi hələ də tam həll olunmayıb. Müxtəlif təkliflər olsa da, ciddi nəticə yoxdur. İş və dərs saatlarını dəyişmək tez-tez təklif olunan fikirlərdən biridir. Dünyada nəqliyyat sıxlığını azaltmaq üçün ideal iş saatları dəyişkəndir.
Bəs bu sistem ölkəmizdə də işləyə bilər?
Mövzu ilə bağlı TodayPress TV-yə nəqliyyat eksperti Adil Nəbiyev bildirib ki, tıxac problemi doğrudan iş, təhsil və şəhər planlamasının üst-üstə düşdüyü saatlarla bağlıdır.
.jpg)
Onun sözlərinə görə, hazırkı vəziyyətdə əsas yük səhər saat 08:00–10:00, axşam isə 17:00–19:00 aralığında formalaşır:
"Çünki minlərlə insan eyni vaxtda evdən çıxır və eyni vaxtda geri qayıdır. Nəticədə yol infrastrukturu bu kütləni eyni anda daşımaq gücündə olmur. Dünyada tətbiq olunan mərhələli iş saatları mexanizmi məhz bu pik yüklənməni bölmək məqsədi daşıyır. İş vaxtının 07:00, 08:00, 09:00 və 10:00-da başlaması nəqliyyat axınını dörd ayrı zaman diliminə yayır. Bu isə tıxacın tam aradan qalxması olmasa da, əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb olur".
Ekspert vurğulayıb ki, bu modelin ölkəmizdə tətbiqi mümkündür və realdır. Amma bunun üçün bir neçə vacib şərt var:
"İlk növbədə, bu addım vahid qərarla və sistemli şəkildə atılmalıdır. Yəni yalnız bir neçə qurumun iş saatını dəyişmək effekt verməyəcək. Dövlət müəssisələri, özəl sektor, təhsil müəssisələri və xidmət sahələri arasında koordinasiya olmalıdır.
İkinci vacib məqam sektorlar üzrə fərqləndirmədir. Məsələn, istehsalat və zavod tipli müəssisələr üçün 07:00–15:00, dövlət orqanları üçün 08:00–16:00, ofis və bank sektoru üçün 09:00–17:00, xidmət və ticarət sahələri üçün isə 10:00–18:00 iş saatları daha uyğun ola bilər. Bu yanaşma həm iş prosesini pozmur, həm də nəqliyyat yükünü balanslaşdırır".
O vurğulayıb ki, iş saatları dəyişdirilirsə, avtobus və metro qrafikləri də buna uyğun tənzimlənməlidir. Əks halda insanlar erkən və ya gec saatlarda alternativ tapmadıqları üçün yenə şəxsi avtomobildən istifadə edəcək və problem yerində qalacaq:
"Sosial baxımdan da bu mexanizmin üstünlükləri vardır. Valideynlər üçün məktəb saatlarına uyğunlaşma, işçilər üçün daha az stress, şəhər üçün isə daha stabil hərəkət rejimi formalaşır. Ən önəmlisi isə vaxt itkisi azalır və yanacaq sərfiyyatı aşağı düşür".
Adil Nəbiyev qeyd edib ki, iş və dərs saatlarının mərhələli şəkildə tənzimlənməsi tıxac probleminin yeganə həlli olmasa da, ən real və qısa müddətdə nəticə verə biləcək addımlardan biridir. Onun fikrincə, bu mexanizm doğru planlama və mərhələli tətbiqlə Azərbaycan üçün də effektiv ola bilər. Burada əsas məsələ qərarın kağız üzərində yox, praktikada və ardıcıl şəkildə icra olunmasıdır.
Türkan İsgəndərli
