Qərb Ukraynanı tək qoyur: Polşa da imtina etdi
Polşa hökuməti Ukraynada yerləşdirilməsi müzakirə olunan mümkün “çoxmillətli qüvvələr”də iştirak etməyəcəyini açıqlayıb. Baş nazir Donald Tusk bu qərarın Polşanın suveren iradəsinə əsaslandığını bildirib və əsgər göndərilməsi ilə bağlı qərarların yalnız Varşava tərəfindən verildiyini vurğulayıb. Tusk həmçinin qeyd edib ki, Ukraynanın mümkün ərazi güzəştləri ABŞ-nin sülh razılaşmasına təminatçı kimi çıxış etməsi üçün irəli sürdüyü şərtlər paketinə daxildir.
Maraqlıdır, Polşanın bu qərarı Ukrayna üzrə Qərb daxilində fikir ayrılıqlarının dərinləşdiyini göstərir? Qərb Ukraynanı tək qoyur?
Sözügedən məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan siyasi analitik Abutalıb Səmədov bildirib ki, Qərb sülhü ləngidir:
"Qərb Ukraynanı tək qoymayacağını dəfələrlə bəyan edib. Buna baxmayaraq, Avropa ölkələri arasında fikir ayrılıqları həmişə mövcud olub və son dövrlərdə bu fərqliliklər daha da dərinləşir.
Lakin Qərb rəsmi olaraq Ukraynanın yanında olduğunu bildirir, sülh danışıqlarının gedişinə təsir göstərməyə çalışır və faktiki olaraq sülh prosesini ləngidir. Çünki müharibənin uzanması Qərbin maraqlarına daha çox cavab verir".
Analitik qeyd edib ki, real təminat ABŞ-dən, NATO-5 bənzəri zəmanətlə mümkündür:
"Digər tərəfdən, Ukraynanın təhlükəsizliyinə real təminat yalnız ABŞ tərəfindən verilə bilər və bu təminat sülh sazişində əks olunmalı olan müddəalarla rəsmiləşdirilməlidir. Söhbət NATO müqaviləsinin beşinci maddəsinə bənzər mexanizmin sülh sazişində yer almasından gedir. Yəni Ukraynaya qarşı hücum NATO üzvlərinə və ya təminatçı ölkələrə edilmiş hücum kimi qiymətləndirilməli və buna uyğun tədbirlər görülməlidir".
O, həmçinin vurğulayıb ki, bir məqam aydındır: Avropa nə qədər Ukraynanın yanında olduğunu bəyan etsə də, bunu praktikada reallaşdırmaq üçün kifayət qədər imkanlara malik deyil.
A.Səmədov bildirib ki, Ukraynaya ən azı 50 milyard dollar yardım lazımdır:
"Bu il Ukraynaya təxminən 37 milyard dollar və ya avro həcmində hərbi yardım göstərilib ki, bu da real ehtiyaclarla müqayisədə kifayət deyil. Əvvəlki illərdə hərbi yardımın həcmi 40 milyarddan çox olsa da, Ukrayna həlledici üstünlük əldə edə bilməyib. Deməli, Ukraynanın öz ərazilərini azad edə bilməsi üçün hərbi yardımın ən azı 50 milyard səviyyəsində olması zəruridir".
Ekspert onu da qeyd edib ki, ümid dondurulmuş aktivlərədir:
"Lakin Qərbin belə bir yardım göstərmək imkanları məhduddur. Hazırda əsas ümid Rusiyanın dondurulmuş aktivlərindən istifadəyə bağlanır və bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılıb. Bununla belə, Qərb ölkələri, xüsusilə Avropa dövlətləri yaxşı anlayırlar ki, Ukraynaya tələb olunan miqyasda dəstək vermək gücündə deyillər. Yardımlar tədricən azalır və gələn il bu səviyyənin daha da düşməsi ehtimalı yüksəkdir".
Analitik sonda əlavə edib ki, Ukrayna sonda daha ağır şərtlərlə sülhə məcbur qala bilər:
"Bu şəraitdə Ukraynaya yalnız siyasi bəyanatlar veriləcək. Nəticədə Ukrayna yeni ərazilər itirə və sonda daha əlverişsiz şərtlərlə sülh sazişini imzalamağa məcbur qala bilər. Böyük ehtimalla bunu həm Zelenski, həm də Avropa ölkələri anlayır. Lakin indiki mərhələdə hər iki tərəf üçün sülhə dərhal razılıq verməmək və gələcəkdə, hətta daha ağır şərtlərlə razılaşmaya getmək mövcud maraqlara daha uyğun görünür. Bu səbəbdən onlar hazırkı mövqedə birlik nümayiş etdirirlər".
Jalə Rövşən
