Qonşu ev yanırsa... – İran-ABŞ savaşı regionu cəhənnəmə çevirə bilər!
ABŞ İranın siyasi-hərbi liderlərini, nüvə obyektlərini və ballistik raketlərini hədəfə almaq üçün müxtəlif variantları nəzərdən keçirir. Bu proses ABŞ-nin 2003-cü ildə İraqa hücumdan bəri Yaxın Şərqdə ən böyük hava qüvvələri yerləşdirməsini tamamladığı vaxta təsadüf edir. Bunu “The Wall Street Journal” yazıb. Cenevre danışıqlarının isə nəticəsiz olduğu deyilir.
Nə baş verir? İran İraqın taleyini yaşayacaq?
Sözügedən məsələni politoloq Elçin Xalidbəyli TodayPress TV-yə şərh edib.
O qeyd edib ki, əslində İranın İraqla müqayisə edilməsi tam doğru yanaşma deyil:
"Çünki indiki İran, xüsusilə ABŞ-nin hərbi müdaxiləsinə məruz qaldığı dövrdəki İraqla müqayisədə, daha güclü dövlət təsiri bağışlayır. İran hazırda müasir hərbi texnikaya, eləcə də uzaqmənzilli raket sistemlərinə malikdir. Bu isə mümkün hərbi müdaxilə halında müdaxilə edən tərəf – indiki situasiyada Amerika Birləşmiş Ştatları üçün müəyyən çətinliklər yarada bilər".
Analitik İranın İraqdan fərqli olaraq geniş proksi qüvvələrinin mövcudluğuna diqqət çəkib:
"Hərbi müdaxilə ciddi xarakter alacağı təqdirdə, həmin proksi qüvvələrin fəaliyyət göstərdikləri ölkələrin ərazilərində aktivləşməsi ehtimalı yüksəkdir".
Politoloq bildirib ki, regionda ciddi humanitar risklər yarana bilər:
"Beləliklə, İranın ABŞ-yə İraqla müqayisədə daha güclü müqavimət göstərə biləcəyini ehtimal etmək olar. Bu isə münaqişənin nəzarətdən çıxması və həm Yaxın Şərqdə, həm də İranın qonşu olduğu ölkələrdə ciddi problemlərin yaranması riskini artırır. Xüsusilə İranla həmsərhəd dövlətlər humanitar xarakterli çətinliklərlə üzləşə bilərlər".
Ekspertin qənaətincə, hücum heç bir tərəf üçün sərfəli deyil:
"Ümumilikdə demək olar ki, belə bir müharibə hazırkı şəraitdə heç bir tərəf üçün sərfəli deyil. Nə Yaxın Şərq ölkələri, nə müsəlman dünyası, nə də İranla qonşu dövlətlər üçün Amerika Birləşmiş Ştatlarının İrana qarşı hərbi zərbələri faydalı ola bilər. Əksinə, bu, ciddi problemlərə səbəb ola bilər. Artıq bəzi region və qonşu ölkələr bu məsələ ilə bağlı etiraz xarakterli mövqelərini bildiriblər".
E.Xalidbəyli sonda əlavə edib ki, bu baxımdan ABŞ–İran müharibəsi başlayacağı təqdirdə, münaqişənin nəzərdə tutulan arealdan kənara çıxaraq daha geniş coğrafiyaya yayıla və genişmiqyaslı savaşa çevrilə biləcəyi düşünülür. Mövcud problemlərin və ziddiyyətlərin sülh danışıqları masası arxasında müzakirə olunması, siyasi-diplomatik üsullarla həll edilməsi isə daha məqsədəuyğun və düzgün yol olardı.
Jalə Rövşən
