Çiyələk, ispanaq, bibər... Sağlam qida, yoxsa təhlükə ?
Ətraf Mühit üzrə İşçi Qrupunun tədqiqatçılarına görə, bəzi meyvə və tərəvəzlərin istehlakı insan bədənində pestisid səviyyəsinin artmasına səbəb ola bilər.
TodayPress TV xəbər verir ki, bu haqda tədqiqat "Beynəlxalq Gigiyena və Ətraf Mühitin Sağlamlığı Jurnalı" nda (IJHEH) dərc edilib.
Qeyd edilib ki, pestisidlər uşaqlarda xərçəng, reproduktiv sistem problemləri, hormonal pozğunluqlar və sinir sistemi zədələnməsi riskini artırır. Bu kimyəvi maddələrin izlərinə tez-tez meyvə və tərəvəzlərdə rast gəlinir, buna görə də qidalanma bir çox insan üçün əsas təsir mənbəyi ola bilər.
Araşdırmanın aparıcı müəllifi Aleksis Temkin bildirib: “Nəticələrimiz göstərir ki, bədəndəki pestisid səviyyəsi birbaşa yediyimiz qidalardan asılıdır.”
O əlavə edib ki, meyvə və tərəvəzlər sağlam qidalanma üçün vacib olsa da, onlar aqrokimyəvi qalıqlar da daşıya bilər.
Tədqiqatçılar ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin 2013–2018-ci illər ərzində toplanmış qida pestisidləri məlumatlarını, eləcə də Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin (CDC) Milli Sağlamlıq və Qidalanma Müayinəsi Sorğusunun pəhriz və sidik testləri məlumatlarını təhlil ediblər.
Araşdırmada 1837 nəfər iştirak edib. Alimlər iştirakçıların qidalanma məlumatlarını onların sidiklərindəki 15 pestisid biomarkeri ilə müqayisə ediblər. Pestisidlərə məruz qalmanı qiymətləndirmək üçün xüsusi bir “qida pestisidlərinə məruz qalma indeksi” hazırlanıb. Bu indeks qidalardakı kimyəvi maddələrin aşkarlanma tezliyini, konsentrasiyasını və toksikliyini nəzərə alır.
Nəticələr göstərib ki, çiyələk, ispanaq və bolqar bibəri kimi pestisid qalıqları yüksək olan qidaları daha tez-tez yeyən insanların sidiklərində kimyəvi maddələrin səviyyəsi də daha yüksək olub.
Tədqiqatçılar həmçinin vurğulayırlar ki, pestisidlərə məruz qalma tək bir maddə ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda müxtəlif kimyəvi maddələrin qarışığı şəklində baş verir. Lakin biomonitorinq bunların yalnız kiçik bir hissəsini izləyə bilir.
Jalə Rövşən
