Kür daşır, 2010-cu ildəki vəziyyət yaxınlaşır - Həyəcan təbili
Son dövrlərdə müşahidə olunan intensiv yağışlar ölkənin çay sisteminə, o cümlədən Kür çayına təsir göstərib. Çay kənarında yaşayan insanları isə bir məsələ narahat edir: 2010-cu ildəki daşqınların təkrarlanması.
Mövzu ilə bağlı ekoloq Sadiq Həsənov TodayPress TV-yə bildirib ki, yağıntıların artması həm çaylarda sululuq səviyyəsini yüksəldib, həm də qrunt sularının həcminə təsir edib.
Onun sözlərinə görə, hazırda Kür çayında su səviyyəsində artım müşahidə olunur:
"Son dövrlər yağan intensiv yağışlar həm çaylarda sululuq səviyyəsini artırıb, eyni zamanda qrunt sularının həcmini artırıb. Bunların nəticəsində Kür çayında və digər çaylarımızda su səviyyəsinin artması müşahidə olunur və Kür çayında bu səviyyə təxminən 2 metrdən yuxarıdır".
Ekoloq vurğulayıb ki, xüsusilə Salyan istiqamətində aparılan müşahidələr də əvvəlki illərlə müqayisədə artımın olduğunu göstərir:
"Salyanda aparılan müşahidələr göstərir ki, əvvəlki illərlə müqayisədə kifayət qədər artım var. Təxminən bu səviyyə 2010-cu il səviyyəsinə çatmaq üçün orta hesabla 1 metrə qədər də qalxarsa, həmin vəziyyət təkrar oluna bilər. Ancaq yaxın dövr üçün ciddi daşqın riski gözlənilmir. Bu yağışların səngiməsi müəyyən qədər Kür çayının səviyyəsinə təsir edəcək. Düşünürəm ki, həmin hadisələr bir daha təkrar olunmayacaq. Lokal xarakterli, kiçik miqyaslı hallar ola bilər. Ancaq böyük miqyasda belə hadisələrin baş verməsi gözlənilmir".
Ekspertin fikrincə, yalnız hava şəraitində yenidən kəskin dəyişiklik olarsa, vəziyyət fərqli istiqamət ala bilər:
"Əgər birdən hava şəraiti dəyişsə və intensiv yağışlar təkrar olunsa, onda biz həmin hava şəraitinin yenidən formalaşmasının şahidi ola bilərik. Bu da Kür çayında və digər çaylarda, eyni zamanda qrunt sularının səviyyəsinin artmasına təsir göstərə bilər".
Sadiq Həsənov hazırkı proqnozlara əsasən yay aylarında ciddi təhlükə gözlənilmədiyini bildirib:
"Gözlənilən hava şəraiti indiki mərhələdə və yazdan yaya keçid dövründə bu şəkildə davam edərsə, düşünürəm ki, 2010-cu ildə baş verən daşqın hadisələri təkrarlanmayacaq".
O, həmçinin Kür çayının ölkə üçün strateji əhəmiyyətini qeyd edib və mövcud su artımının müsbət tərəflərindən də danışıb:
"Kür çayı Azərbaycanın əsas çay mənbələrindən biridir. Həm əkin sahələri, həm də içməli su üçün istifadə olunan geniş su ehtiyatına malikdir. Düşünürəm ki, yay mövsümündə adətən suyun azalması baş versə də, hazırkı artım nəticəsində ehtiyatlar çoxalacaq. Su anbarlarına dolan suyun səviyyəsi artacaq və yay aylarında əkin sahələri üçün problem yaranmayacaq".
Qeyd edək ki, son həftələrdə yağan intensiv yağışlar nəticəsində bir sıra bölgələrdə çaylarda su səviyyəsinin yüksəlməsi müşahidə olunur.
Xatırladaq ki, 2010-cu ilin may ayında Azərbaycanın Aran bölgəsini əhatə edən genişmiqyaslı daşqın baş verib. Salyan, Sabirabad, Saatlı, Hacıqabul, Şirvan, İmişli və Kürdəmir rayonlarında çay sahili boyunca yerləşən ərazilər su altında qalıb.
Ölkənin şərq hissəsində, Şirvan ərazisində Kür çayının seli səddi dağıdaraq Bayramlı qəsəbəsini basıb. Xoşbəxtlikdən insan itkisi qeydə alınmayıb.
Türkan İsgəndərli
