Son 100 ildə insan kəlləsinin forması kəskin dəyişib

Son 100 ildə insan kəlləsinin forması kəskin dəyişib
03.05.2026 06:00

Son bir əsr ərzində insan kəlləsinin formasında nəzərəçarpacaq dəyişikliklər baş verib. XX əsrin əvvəllərində yaşamış şəxslərlə müasirlərimizin baş quruluşunu müqayisə edən yapon tədqiqatçılar bu qənaətə gəliblər.

TodayPress TV xəbər verir ki, elmi işin nəticələri "American Journal of Biological Anthropology" (AJBA) jurnalında dərc edilib.

Mütəxəssislər 1900-1920-ci illərdə vəfat etmiş insanların kəllə sümüklərinin kompyuter tomoqrammalarını təhlil edərək, onları 2022-2024-cü illərdə dünyasını dəyişmiş müasir yaponların skan məlumatları ilə tutuşdurublar. Dəqiq nəticələr əldə etmək üçün üçölçülü modellər üzərində 161 anatomik nöqtədən istifadə olunub. Məlum olub ki, yüz il ərzində kəllə sümüyü daha dairəvi forma alıb: başın uzunsov forması müasir insanlara daha az xasdır. Bununla yanaşı, üz cizgiləri də fərqlənib - yanaq sümükləri daralıb, üst çənə genişlənib, burun isə daha incə və qabarıq olub. Həmçinin, alimlər alın nahiyəsinin qısaldığını və qulaqarxası sümük çıxıntılarının böyüdüyünü qeyd ediblər.

Tədqiqat qrupunun rəhbəri Şiori Usuinin sözlərinə görə, bu cür dəyişikliklər təkamüllə izah edilə bilməyəcək qədər sürətlə baş verib. Çox güman ki, bu hallar həyat tərzi ilə əlaqədardır: uşaqlıq dövründə qidalanmanın və səhiyyənin yaxşılaşması, habelə daha az çeynəmə səyi tələb edən və üz sümüklərinin formalaşmasına təsir göstərən yumşaq qidalara keçid mühüm rol oynayıb. Kişilər və qadınlar arasındakı fərqlərin artması isə tədqiqatın gözlənilməz nəticəsi olub. Qadınlarla müqayisədə kişilərdə qaşüstü qövslər daha qabarıq, sümük çıxıntıları daha böyük, üz isə daha nəzərəçarpan şəkil alıb. Bu isə həyat tərzinin yaxınlaşmasının bu cür fərqləri aradan qaldırmalı olduğu barədəki fərziyyə ilə ziddiyyət təşkil edir.

TodayPress TV

XƏBƏR LENTİ
31 IYUL 2026
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Qırğızıstan Prezidenti ilə təkbətək görüşü keçirilib 07:57 Prezident İlham Əliyevin Çolpon-Ata şəhərində rəsmi qarşılanma mərasimi olub 07:54 Əhaliyə XƏBƏRDARLIQ! Bakının bu əraziləri qazsız qalacaq 23:43 Ürəyinizi qorumaq istəyirsiniz? Günə bu səhər yeməyi ilə başlayın 01:35 Övladınıza ad qoymazdan əvvəl oxuyun - Bu 4 hərf uğur gətirirmiş 01:04 Müasir itlərin əcdadı ortaya çıxdı 00:57 İsti su oynaqlara xeyirlidir, amma bu insanlar üçün qəti qadağandır 00:34 İkinci Dünya müharibəsinin ən güclü gəmiləri niyə bir dəfə də olsun duelə çıxmadı? 00:25 ABŞ-də Trampın şəkli olan pasport satışa çıxarılır - FOTO 00:03 “Qan tökürlər, cavabını alacaqlar” - İrandan ABŞ-yə XƏBƏRDARLIQ 01:49 ABŞ və Səudiyyə İraqdan xəbərsiz zərbə endirdi - Baş nazir səfərini ləğv etdi 01:18 "Qarabağ" mübarizəni Konfrans Liqasında davam etdirəcək - YENİLƏNDİ 22:03 Rusiya ABŞ şirkətinə məxsus zavodu vurdu - TƏCİLİ 00:17 HƏMAS silahı yerə qoyacaq? - Yaxın günlərdə hər şey dəyişə bilər 23:51 Türk ordusu Livana gedir - Ərdoğan açıqladı 23:34 İran ABŞ-nin bu ölkədəki aviabazasını vurdu - VİDEO 22:14 İrana qarşı hərbi əməliyyatlara davam, yoxsa tamam? - Cəmi 1 səs hər şeyi dəyişdi 23:04 "Neftçi" UEFA Konfrans Liqası ilə vidalaşdı - YENİLƏNDİ 21:18 Bakıda qətl hadisəsi baş verdi - TƏFƏRRÜATLAR 22:50 Ermənistan Rusiya kimisini tapmayacaq - Moskvadan İrəvana mesaj 22:39 Rusiya “Telegram”ın təsisçisini niyə “qara siyahı”ya saldı? - SƏBƏB bu imiş 22:26 "Zirə" UEFA Konfrans Liqası ilə vidalaşdı - VİDEO 20:04 Səbrsizliklə gözlənilən “44” filmi tamamlandı 21:49 Netanyahu Avropanı “aşağıladı”, ABŞ-yə tərif yağdırdı, İrana isə… 21:13 Rusiya Şimali Koreya raketindən istifadə edib? - Zelenski detalları açıqladı 21:04 Bütün Xəbərlər