Zelenskinin Qəbələdən verdiyi təklif dünyada gündəmi dəyişdirə bilər

26.04.2026 11:18 Təhlil

Zelenskinin Azərbaycana səfəri (25 aprel 2026-cı il, Qəbələdə İlham Əliyevlə görüş) bir neçə baxımdan vacib və vaxtında baş verən hadisədir. Sadə dildə belə şərh etmək olar:

Səfərin tarixi zərurəti

Bu, Rusiyanın Ukraynaya tam miqyaslı müharibəsi başlayandan (2022-ci il) bəri Zelenskinin Azərbaycana ilk rəsmi səfəridir. Müharibədən əvvəl belə səfərlər olurdu, amma indi vəziyyət tam fərqlidir. Ukrayna üçün bu səfər strateji əhəmiyyət daşıyır: Azərbaycan enerji təchizatı, müdafiə sahəsində əməkdaşlıq və humanitar yardım baxımından etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edir. Səfər zamanı 6 saziş imzalandı – müdafiə (o cümlədən PUA texnologiyaları), enerji və ticarət sahələrində. Belə halda, bu Ukraynanın müharibə şəraitində yeni dəstək kanalları açmaq zərurətindən irəli gəlir. İndiki regional münasibətlərdə zamanlama və yeri:

Zamanlama çox uyğundur. Son həftələrdə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə danışıqlar nəticəsiz qalıb, regionda gərginlik var. Azərbaycan isə Cənubi Qafqazda neytral və nüfuzlu aktor kimi tanınır: həm Rusiya, həm Türkiyə, həm də Qərblə balanslı münasibətləri var. Səfərin yeri (Bakı/Qəbələ) təsadüfi deyil – Azərbaycan artıq humanitar yardım göndərir, Ukraynanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir və enerji sahəsində alternativ təchizat rolunu oynayır. Regionda “vasitəçi” imicimizi gücləndirir və Ukraynaya yeni diplomatik qapılar açır. Səfərin Rusiyada doğurduğu təsir də maraqlıdır.

Rusiya üçün bu səfər xoşagəlməz siqnaldır. Zelenski görüşdən sonra açıq şəkildə bildirdi ki, Rusiya razı olsa, növbəti danışıq mərhələsi Azərbaycanda keçirilə bilər. Belə fikirlər Moskvanı narahat edir, çünki: Azərbaycanı “neytral platforma” kimi təqdim etməklə Rusiyanın regionda təsir dairəsini daraldır.

Müdafiə əməkdaşlığı (Ukraynanın hava müdafiəsi təcrübəsinin paylaşılması) Rusiyanın hərbi maraqlarına toxunur.

Regionda Azərbaycan-Rusiya münasibətlərində son vaxtlar gərginlik azalsa da, belə açıq təklif Rusiyanı “diplomatiyaya hazırdırmı?” sualı qarşısında qoyur və beynəlxalq təzyiqi artırır.

Zelenski birbaşa dedi: “Biz Azərbaycanda danışıqlara hazırıq, əgər Rusiya diplomatiyaya hazırdırsa”. Bu, Türkiyə və İsveçrədəki əvvəlki formatları xatırladaraq, Bakını yeni danışıq məkanı kimi irəli sürür. Təklif həm praktik (Azərbaycanın logistik imkanları), həm də simvolikdir – Bakı vasitəçilik rolunu oynaya biləcəyini göstərir. Rusiya hələlik susur, amma bu təklif beynəlxalq gündəmi dəyişdirə bilər. Ümumilikdə, səfər Ukrayna üçün yeni dəstək qazanmaq, Azərbaycan üçün isə regional nüfuzunu artırmaq baxımından uğurlu addımdır. Hadisələr necə inkişaf edəcəyi isə Rusiyanın cavabından asılıdır.