İran ölümünü gözləmək istəmir - Böyük savaşa girəcək
İran hakimiyyəti blokadaya cavab olaraq “görünməmiş hərbi addımlar” atacağı ilə bağlı bəyanat verib.
TodayPress TV xəbər verir ki, bu, regionda yeni eskalasiya risklərini artırıb.
Məlumata görə, ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın əsas iqtisadi dayağı olan dəniz ixracını hədəf alaraq genişmiqyaslı tədbirlər həyata keçirir. Bu çərçivədə 30-dan çox gəmi saxlanılıb və ya ələ keçirilib, “kölgə donanması” ifşa edilərək izlənməyə başlanıb, tanker fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb və alıcılar, sığortaçılar, logistika şirkətləri əməkdaşlığı azaltmağa başlayıb.
İran ixracatının 80%-dən çoxu məhz dəniz yolu ilə həyata keçirilir və neft, neft-kimya məhsulları, polad kimi əsas sahələr bu kanaldan asılıdır. Mövcud təzyiq nəticəsində neft ixracı azalır, ölkə gündəlik yüz milyonlarla dollar itirir, xarici valyuta axını zəifləyir və milli valyuta dəyər itirir. Eyni zamanda sənaye istehsalında geriləmə, inflyasiyanın artması və əsas istehlak məhsullarının bahalaşması müşahidə olunur.
Analizlərə görə, İran iqtisadi modeli ixracdan əldə olunan gəlirlərlə subsidiyaların, təhlükəsizlik xərclərinin və xarici təsir alətlərinin maliyyələşdirilməsinə əsaslanır və bu mexanizm hazırda ciddi şəkildə sarsılır. Mövcud vəziyyət əvvəlki sanksiyalardan fərqli olaraq daha konkret və icra olunan təzyiq kimi qiymətləndirilir.
ABŞ üçün aşağı xərcli olan bu strategiya İran üçün artan iqtisadi itkilərlə müşayiət olunur və genişmiqyaslı müharibə olmadan da ciddi təsir yaradır. İxracın azalması, valyuta çatışmazlığı və inflyasiyanın artması sosial narazılıq riskini yüksəldir ki, bu da Tehran üçün əlavə təzyiq faktoruna çevrilir.
Aysel Mətləb
