Rusiya ilə Ukrayna arasında mübadilə: Xronoloji tarixi

Mayın 23-də Rusiya Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb ki, Kiyevin nəzarətində olan ərazilərdən 270 rusiyalı hərbçi və 120 mülki şəxs, o cümlədən Ukrayna Silahlı Qüvvələri (USQ) tərəfindən saxlanılmış Kursk vilayətinin dinc sakinləri geri qaytarılıb. Əvəzində Rusiya tərəfi 270 ukraynalı hərbi əsiri və 120 mülki şəxsi Ukrayna tərəfinə təhvil verib.

Bu, Ukrayna müharibəsi başlayandan sonra ən böyük əsir mübadiləsi hesab olunur. Mübadilə 16 mayda İstanbulda Rusiya və Ukrayna nümayəndələri arasında əldə olunmuş razılaşmalara əsasən həyata keçirilib. Tərəflər növbəti günlərdə mübadilənin davam etdiriləcəyini bildiriblər.

TodayPress TV əsir mübadiləsinin xronoloji tarixinə qısa nəzər yetirib.

Əsirlərin mübadiləsi ilə bağlı ilk məlumat 2022-ci ilin 21 martında Rusiya Ombudsmanı Tatyana Moskalkova tərəfindən verilib. O, doqquz rusiyalı hərbçinin Ukrayna tərəfinin nəzarətində olan Melitopol şəhərinin rəhbəri İvan Fedorovla dəyişdirildiyini açıqlayıb.

2022-ci ilin 29 iyununda ilk böyük mübadilə baş tutub - 144 rusiyalı 144 ukraynalı ilə dəyişdirilib. Bu, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin göstərişi ilə həyata keçirilib. Daha sonra, 17 oktyabrda 110 rusiyalı geri qaytarılıb. Onların arasında fevraldan etibarən saxlanılan 72 dənizçi də olub.

2023-cü ildə əsas mübadilələr 16 fevral və 10 aprel tarixlərində baş verib. Fevral ayında 101 rusiyalı hərbçi, apreldə isə 106 nəfər əsirlikdən azad edilib.

2024-cü ildə də bir sıra iri mübadilələr həyata keçirilib:

3 yanvar – 248 hərbçi geri qaytarılıb (onlardan 173 nəfər mübadilə, 75 nəfər isə birtərəfli azad edilib),

31 yanvar – 195 hərbçi mübadilə olunub,

8 fevral – 100/100,

24 avqust – 115/115,

14 sentyabr – 103/103,

30 dekabr – 150/150 formatında mübadilələr baş tutub.

2025-ci ildə baş verən əsas mübadilələr:

5 fevral – 150 rusiyalı hərbçi, 150 USQ əsiri ilə dəyişdirilib,

19 mart – prezident Putin və ABŞ lideri Donald Tramp arasında telefon danışığından sonra 175/175 mübadiləsi və əlavə olaraq 22 ağır yaralı ukraynalı əsirin geri qaytarılması,

19 aprel – 246 rusiyalı hərbçi və 31 yaralı Ukrayna əsiri 15 yaralı rusiyalı ilə dəyişdirilib,

6 may – BƏƏ-nin vasitəçiliyi ilə 205/205 formatında mübadilə həyata keçirilib.

Bu faktlar əsasında görünür ki, Rusiya ilə Ukrayna arasında əsir mübadiləsi prosesi davam edir və tərəflər, xüsusilə beynəlxalq vasitəçilərin iştirakı ilə bu sahədə əməkdaşlığı genişləndirirlər.

Töhfə Səməd