Sürücülər, EHTİYATLI OLUN! - Yer yarılır, içinə girə bilərsiniz
Bakıda son vaxtlar yolların çökməsi halları tez-tez baş verir. Bir neçə saniyə ərzində yaranan bu təhlükəli vəziyyət həm sürücüləri, həm də piyadaları narahat edir.
Bəs paytaxtda yol çökmələrinin artmasının səbəbi nədir? Məsələ ilə bağlı nəqliyyat eksperti Adil Nəbiyev TodayPress TV-yə açıqlama verib:
“Son vaxtlar Bakıda yollarda baş verən çökmələr artıq ayrı-ayrı texniki nasazlıq kimi deyil, şəhərin yeraltı infrastrukturunda müəyyən sistemli problemlərin göstəricisi kimi qiymətləndirilməlidir. Şəhər böyüdükcə və nəqliyyat yükü artdıqca onilliklər əvvəl çəkilmiş kommunikasiya xətləri əvvəlki imkanlarla bu yükü daşımaqda çətinlik çəkir. Nəticədə yol örtüyünün altında görünməyən proseslər zamanla boşluqlar yaradır və bu boşluqlar müəyyən mərhələdə asfalt örtüyünün çökməsinə səbəb olur. Əsas səbəblərdən biri köhnəlmiş su və kanalizasiya xətlərində baş verən sızmalardır. Kiçik görünən su sızmaları belə uzun müddət ərzində torpaq qatını yuyaraq yolun altında boşluqlar əmələ gətirir. Sürücülər uzun müddət heç nə hiss etməsələr də, bir anda asfaltın çökməsi mümkündür. Bu cür hadisələr xüsusilə intensiv hərəkət olan küçə və prospektlərdə daha təhlükəli nəticələr yarada bilər. Digər mühüm amil müxtəlif kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi və sonradan aparılan bərpa işlərinin keyfiyyətidir. Bir çox hallarda qaz, su, rabitə və ya elektrik xətləri üçün qazılmış yollar əvvəlki vəziyyətinə tam uyğun şəkildə bərpa edilmir. Torpaq lazımi səviyyədə sıxılmadıqda zaman keçdikcə çökmələr yaranır və asfalt örtüyü deformasiya olur. Bakının geoloji xüsusiyyətləri də nəzərə alınmalıdır. Şəhərin bəzi ərazilərində torpaq strukturu daha həssasdır və qrunt sularının səviyyəsində baş verən dəyişikliklər, eləcə də intensiv yağıntılar torpağın dayanıqlığını azalda bilir. Son illərdə müşahidə olunan güclü yağışlar yağış sularının torpaq qatına daha çox nüfuz etməsinə və mövcud boşluqların böyüməsinə şərait yaradır. Bundan əlavə, ağırtonnajlı yük avtomobillərinin hərəkəti də yol örtüyünə və onun alt qatlarına ciddi təsir göstərir. Əgər yolun konstruksiyası həmin yükə uyğun layihələndirilməyibsə və ya alt qatlarda artıq zəifləmə mövcuddursa, çökmə riski daha da artır”.
Ekspert, həmçinin “Problemin həlli üçün hadisədən sonra sadəcə asfaltın yenilənməsi kifayət etmir. Əsas məqsəd səbəbi aradan qaldırmaq olmalıdır. Bunun üçün yeraltı su, kanalizasiya və digər kommunikasiya şəbəkələri müasir diaqnostika texnologiyaları ilə mütəmadi yoxlanılmalı, sızmalar erkən mərhələdə aşkarlanmalıdır. Yolun alt qatının vəziyyətini müəyyən edən georadar və digər müasir avadanlıqlardan geniş istifadə edilməlidir. Eyni zamanda şəhərdə fəaliyyət göstərən bütün kommunal qurumların vahid rəqəmsal infrastruktur xəritəsi formalaşdırılmalıdır. Belə olduqda hər hansı qazıntı və ya təmir işindən əvvəl yeraltı kommunikasiya barədə tam məlumat əldə etmək mümkün olar və müxtəlif qurumların eyni ərazidə təkrar qazıntı aparmasının qarşısı alınar. Yeni yol tikintisi və əsaslı təmirlər zamanı geoloji ekspertiza, torpağın laborator analizləri və sıxlaşdırma keyfiyyəti daha ciddi nəzarətdə saxlanılmalıdır. Təmir işlərini həyata keçirən podratçıların məsuliyyəti artırılmalı, görülən işlərə uzunmüddətli zəmanət mexanizmi tətbiq edilməlidir. Nəticə etibarilə, Bakıda yol çökmələrinin qarşısını almaq üçün reaktiv deyil, qabaqlayıcı idarəetmə modelinə keçid vacibdir. Çünki yolun üst hissəsi görünən problemdir, əsl səbəb isə əksər hallarda onun altında yerləşən infrastrukturda gizlənir. Məhz yeraltı kommunikasiya sistemlərinin vaxtında yenilənməsi, müasir monitorinq texnologiyalarının tətbiqi və keyfiyyətli tikinti standartlarının təmin olunması həm bu cür hadisələrin sayını azaldacaq, həm də sürücülərin və piyadaların təhlükəsizliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq”, - deyə, Adil Nəbiyev qeyd edib.
Xanım Musayeva
