Fazil Mustafa: “Yanlış izahlar İslam cəmiyyətlərini elmi tərəqqidən geri salıb”

Fazil Mustafa: “Yanlış izahlar İslam cəmiyyətlərini elmi tərəqqidən geri salıb”
22.10.2025 12:22 Cəmiyyət

“Bəzi anlayışların yanlış izahı nəticəsində İslam cəmiyyətləri əsrlər boyu elmi tərəqqidən geri qalıb”.

TodayPress TV xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri, millət vəkili Fazil Mustafa “Müasir din təhsili modelləri: mənəvi dəyərlər və qlobal çağırışlar kontekstində” beynəlxalq simpoziumunun açılış mərasimində deyib. 

O, Qərb elmi ilə İslam dünyası elmini müqayisə edib:

“Faydasız elm” deyilən nədir? Hansı elm faydasız sayılır və bunu kim müəyyən edə bilər? Bu anlayışın yanlış izahı nəticəsində əsrlər boyu İslam cəmiyyətləri elmi tərəqqidən geri qalıb. Məsələn, Osmanlı dövründə uçuş cəhdi cəmiyyət tərəfindən ciddi qarşılanmadı. Ona görə də bu gün İslam coğrafiyasında kosmos araşdırmaları sahəsində özünü təsdiq edən alim və ya astronavt demək olar ki, yoxdur. Əvəzində isə Qərb elmi biliklərdən istifadə edərək inkişaf edib və bu sahədə hegemon mövqe qazanıb.

Buna görə də təhsilin dini-mədəniyyət modeli hər hansı mədəniyyətin təsiri altında və ya o mədəniyyətin nümunəsinə əsaslanaraq qurulmamalıdır. Bu, yanlış tezis doğurar. Bu istiqamətdə ən geniş və sistemli model Malayziya İslam Universiteti tərəfindən tətbiq olunub. Onların əsas ideyası “bilginin islamlaşdırılması” konsepsiyası idi. Lakin bilik nə islamlaşdırıla, nə də “istifadələşdirilə” bilər — bilik öz mahiyyətində neytraldır. Əsas məsələ onun insan və cəmiyyət üçün necə istifadə olunduğudur”.

Millət vəkili əlavə edib ki, dünyəvi dövlətin dindarlar və dini inanclar baxımından öyrənilməsinə daha çox diqqət yetirməliyik:

“Çünki dinin ən səmərəli və harmonik şəkildə yaşandığı ölkələr dünyəvi dövlət prinsipləri üzərində qurulur. Bu modeli yalnız idarəetmə nümunəsi kimi təqdim etməklə kifayətlənməməli, eyni zamanda dindarların da ona inamını təmin etməliyik. Belə müzakirələr islam, xristian, yəhudi və digər dinlərin nümayəndələri tərəfindən aparıldıqda, doğru və effektiv modelin müəyyənləşdirilməsinə imkan yaradacaq”.

Qiymət Mahir

TodayPress TV

XƏBƏR LENTİ
31 IYUL 2026
Müasir itlərin əcdadı ortaya çıxdı 00:57 İsti su oynaqlara xeyirlidir, amma bu insanlar üçün qəti qadağandır 00:34 İkinci Dünya müharibəsinin ən güclü gəmiləri niyə bir dəfə də olsun duelə çıxmadı? 00:25 ABŞ-də Trampın şəkli olan pasport satışa çıxarılır - FOTO 00:03 “Qan tökürlər, cavabını alacaqlar” - İrandan ABŞ-yə XƏBƏRDARLIQ 01:49 ABŞ və Səudiyyə İraqdan xəbərsiz zərbə endirdi - Baş nazir səfərini ləğv etdi 01:18 "Qarabağ" mübarizəni Konfrans Liqasında davam etdirəcək - YENİLƏNDİ 22:03 Rusiya ABŞ şirkətinə məxsus zavodu vurdu - TƏCİLİ 00:17 HƏMAS silahı yerə qoyacaq? - Yaxın günlərdə hər şey dəyişə bilər 23:51 Türk ordusu Livana gedir - Ərdoğan açıqladı 23:34 İran ABŞ-nin bu ölkədəki aviabazasını vurdu - VİDEO 22:14 İrana qarşı hərbi əməliyyatlara davam, yoxsa tamam? - Cəmi 1 səs hər şeyi dəyişdi 23:04 "Neftçi" UEFA Konfrans Liqası ilə vidalaşdı - YENİLƏNDİ 21:18 Bakıda qətl hadisəsi baş verdi - TƏFƏRRÜATLAR 22:50 Ermənistan Rusiya kimisini tapmayacaq - Moskvadan İrəvana mesaj 22:39 Rusiya “Telegram”ın təsisçisini niyə “qara siyahı”ya saldı? - SƏBƏB bu imiş 22:26 "Zirə" UEFA Konfrans Liqası ilə vidalaşdı - VİDEO 20:04 Səbrsizliklə gözlənilən “44” filmi tamamlandı 21:49 Netanyahu Avropanı “aşağıladı”, ABŞ-yə tərif yağdırdı, İrana isə… 21:13 Rusiya Şimali Koreya raketindən istifadə edib? - Zelenski detalları açıqladı 21:04 Azərbaycan Dünya Çempionatını boykot etdi 20:54 İranın qorxusu ölkələri İsrailə yaxınlaşdırdı - Netanyahu AÇIQLADI 20:42 Bakıdan Parisə sərt bəyənat: “Azərbaycanın daxili işinə qarışmayın!” 20:25 Moskva İrəvandan pulunu geri istəyir - Dəmir yolu məsələsinin axırı nə olacaq? 20:19 Ermənistan kimə lazımdır? - Paşinyan bir-bir saydı 20:02 Bütün Xəbərlər